Một niềm hy vọng.

Trong bầu không khí cực kỳ hổn loạn của chính trường nước Ý hiện nay, với những xì-căn-đan về tham nhũng hối lộ, lạm quyền và ăn cắp công quỹ không phân biệt đảng phái, cộng thêm các đặc quyền đặc lợi của giai cấp lãnh đạo chính trị, đã khiến cho cử tri Ý hầu như trở nên lơ là với đời sống chính trị, thậm chí khuynh hướng "tẩy chai chính trị" (antipolitica) đang nổ ra rầm rộ với sự ra đời của những "phong trào" săc mùi mị dân với những cung cách suy tôn lãnh tụ không kém gì Bắc Hàn .... 

Trong mớ bòng bong hổ đốn đó ... sự kiện  bầu cử sơ bộ của khối trung tả là một chấm sáng trong con đường hầm u tối .... Nó cho phép những cử tri nào còn tin tưởng vào đời sống chính trị đảng phái (lành mạnh và dân chủ) còn có hy vọng ... không phải tất cả đều đổ sông đổ biển. Nhất là bầu không khí tranh cử sơ bộ, mặc dù có khi nổ ra những căng thẳng, những màn đấu khẩu nẩy lửa  (thật ra một không khí tranh cử thật sự thì phải như thế, cứ xem những cuộc bầu cử sơ bộ ở Mỹ chẳng hạn, ở đó đấu đá cũng nào có nương tay ... Thí dụ hồi năm 2008, tranh cử sơ bộ giữa Obama và bà Clinton .... cũng đâu có thiếu những màn đấu đá xảo quyệt ...) cho thấy là có một sự cọ xát so sánh lành mạnh để tìm ra nguồn lực tốt nhất cho đời sống chính trị của khối trung tả nói riêng, của nước Ý nói chung.

  

Nó cũng minh chứng cho thấy là con tim của đời sống chính trị ở khối trung-tả còn "đập nhịp" chứ chưa "hôn mê" như phía bên cánh hữu, nơi mà cho đến nay người ta cũng không biết là đảng PdL của Berlusconi sẽ tổ chức bầu cử sơ bộ hay không ? Thậm chí Bẹt cứ sáng trưa chiều tối ngồi lải nhải như người mắc bệnh tâm thần câu "thần chú": Ta sẽ trực tiếp xông trận ... Ấy thế mà cái câu "thần chú" chết tiệt ấy lại đang định đoạt số phận chính trị của đương kim Tổng Thư ký của đảng PdL: thái tử Alfano Angelino ....

 Đồng sàn dị mộng !!!

Vả lại, nếu tất cả đổ sông đổ biển ... thì cũng có nghĩa là đời sống chính trị đảng phái sẽ tàn lụi. Và trong sự thiếu vắng đời sống chính trị đảng phái (lành mạnh)... thì sân khấu chính trị chỉ còn lại có mỗi một kịch bản duy nhất: "mị dân độc tài đảng trị". Cái kịch bản tồi tệ này thì nước Ý đã nếm mùi trong gần hai thập niên vừa qua. Thời thế hệ ông cha ở Ý trước đây cũng đã nếm mùi này cũng trong hai thập niên cho đến khi chấm dứt Đệ II thế chiến. Mấy nước rồng rắn ở Châu Á thì đang chìm đắm trong kịch bản tồi tệ này ... không biết đến bao giờ.

Dù kết quả bầu cử sơ bộ ngày mai thế nào đi nữa, dù bất cứ ứng cử viên nào thắng ... thì cũng vẫn là điều tốt đẹp: tốt đẹp cho khối lực lượng chính trị trung tả, và cũng vẫn là một niềm hy vọng cho nước Ý.

Roma, 24/11/2012

 

Đi với Bụt mặc áo cà sa … đi với ma mặc áo giấy.

Từ ngày hôm qua (19/11), công luận xứ Ý lại xôn xao bàn tán về một “chuyện lạ”.

Ông kế toán riêng của Berlusconi bị một nhóm “người lạ” xông vào nhà bắt làm con tin suốt cả đêm 15/10/2012 với mục đích gây sức ép lên Berlusconi để “bán” một số tư liệu “có lợi cho Berlusconi” với giá 35 triệu Euro.

Tình tiết của câu chuyện rất ly kỳ, và cho dù nhà chức trách Ý đã bắt giam toàn bộ “băng đảng lạ” … nhưng đối với tòa án câu chuyện vẫn còn có quá nhiều điều “lạ” chưa được giãi mã. (xem chi tiết câu chuyện ở đây  

 http://milano.repubblica.it/cronaca/2012/11/20/news/sequestro_lampo_parla_spinelli_nessuna_trattativa_n_riscatto-47043551/?ref=NRCT-47043551-2 ).

Điều lạ đầu tiên là không hiểu vì sao mà Berlusconi đợi đến 31 tiếng đồng hồ sau khi xẩy ra sự cố …. mới ra lệnh cho luật sư tố cáo vụ việc với tòa án. Berlusconi cần 31 tiếng đồng hồ đó …tranh thủ “sắp xếp” một số “chuyện lạ gì đó” … trước khi báo cho nhà chức trách vụ việc. ?

Tạm thời bỏ qua một bên câu hỏi mấy cái tư liệu mà “băng đảng lạ” muốn bán cho Berlusconi thực sự là “hàng thật” hay “hàng dỏm”, điều lạ thứ hai là: một nhân vật như Berlusconi, có cả một đạo quân luật sư thầy kiện lẫn đám quần thần có mặt khắp nơi, do đó nếu một ai đó có “hàng” muốn “gạ bán” cho Berlusconi (như đã xẩy ra với các cuộn băng thâu âm mà Berlusconi đã “mua” trước đây trong vụ “áp-phe” Unipol, hay tệ hơn nữa là cuộn băng thâu những buổi gặp gỡ với giới “cải tính” của Piero Marrazzo, (cựu) Thống đốc vùng Lazio), thì chỉ cần “tiếp cận” với đám bầy tôi của Berlusconi …. Chứ cần gì phải võ trang súng ống xông vào nhà bắt kế toán của Berlusconi …. Chỉ để gạ bán tư liệu ? 

Nội chỉ hai câu hỏi đó thôi, cũng thấy là chuyện ông kế toán “bunga bunga” bị bắt làm con tin … quả là quá lạ. (Giuseppe Spinelli có biệt danh là “kế toán bunga bunga” (ragioniere bunga bunga) vì chính hắn là người, theo lệnh của Berlusconi, mang tiền hàng tháng đến cho các “nhí” ở “chung cư” ở đường Olgettina ở Milano)

Nhưng dẫu sao đi nữa thì việc giãi mã những tình tiết “lạ” nói trên là nhiệm vụ của tòa án. Tạm thời cứ phải kiên nhận đợi kết quả của các cuộc điều tra vẫn còn đang tiếp diễn.

Nhưng tự câu chuyện ông kế toán “bunga bunga” người ta có thể đưa ra hai kết luận sau đây.

Kết luận thứ nhất là Berlusconi là một người rất được “quen biết” trong “thị trường chợ đen tư liệu”. Từ những chuyện đi mua những cuồn băng (như đã kể trên), hay thậm chí cho bầy tôi lặng lội đi làm những chứng từ giả mạo (vụ căn hộ Montecarlo có dính líu đến Gianfranco Fini) … tất cả chỉ với mục đích gây áp lực để đánh gục đối thủ chính trị. Từ đó, giới băng đảng xã hội đen đều nhìn thấy Berlusconi như là một “khách hàng sộp”. sẳn sàng trả giá cao để mua những tư liệu (thậy hay giả) “nhạy cảm” được đánh cắp hay được lén lút giấu giữ một cách bất hợp pháp.

Kết luận thứ hai là với những quan hệ như thế với “thị trường chợ đen tư liệu”, thì bản thân Berlusconi cũng trở nên một nhân vật rất dễ bị áp lực: những ai đã “bán” tư liệu cho Berlusconi … thì cũng chính là những người có thể về lâu về dài hăm dọa phanh phui những chuyện “mua bán bất hợp pháp” nói trên. Bất hợp pháp là bởi vì, nếu Berlusconi là một công dân biết tôn trọng pháp luật, thì y đã phải tố cáo với nhà chức trách khi có “người lạ” tiếp cập để “chào hàng” các tư liệu mật …. Đằng này Berlusconi, dù là trong cương vị (cựu) Thủ tướng, dân biểu …chẳng những đã không tố cáo các tội phạm nói trên … mà lại còn hưởng ứng tham gia mua bán những món hàng đó …

Chuyện ông kế toán “bunga bunga” lại một lần nữa minh chứng rõ ràng rằng Berlusconi, dù ở trong bất cứ cương vị nào, y luôn luôn chọn con đường bất hợp pháp (illecito) cho mọi quyết định.

Cũng chẳng có gì lạ. Đến ngay cả cái cơ ngơi đồ sộ của Berlusconi … cũng đã có những nguồn gốc “lạ”. Thí dụ như vào đầu những thập niên 70, khi bắt đầu mở rộng các công trình xây dựng bất động sản .. thì y đã đầu tư vào đó những khoảng tiền kếch sù … mà đến nay chẳng ai biết tiền đó từ đâu đến. Không có một chứng từ nào cho thấy những số tiền đó là vay mượn của ngân hàng. Không biết từ đâu đến. Nhưng chỉ biết là đến giữa thập niên 80 thì trong ngôi biệt thự của Berlusconi có một người giúp việc chuyên lo phụ trách chăm sóc ngựa cho Berlusconi. Sau này tòa án mới phanh phui ra rằng người coi ngựa của Berlusconi thực ra là một tay Mafia (Vittorio Mangano) được gởi đến để “gần gủi” với Berlusconi.

Đi với Bụt mặc áo cà sa … đi với ma mặc áo giấy.

Berlusconi cả đời chỉ biết đi với “ma” …. nên lúc nào y cũng chỉ mặc “áo giấy”

Roma, 21/11/2012

Siêu cường kia cũng có năm bảy đường !!!

Ngày mai 06/11/2012 cử tri Mỹ “lên đường” bình chọn vị nguyên thủ quốc gia cho 4 năm sắp tới. Kịch bản tranh cử lần này cũng không khác hơn những lần tranh cử khác ở Mỹ: các cuộc thăm do ý kiến “trăm hoa đua nở”, các chuyên gia thống kê “nhào nặn” từng giờ từng phút các con số để đưa ra liên tục các “dự đoán” … để rồi “dự đoán” giờ này chỏi 180° với “dự đoán” của giờ trước. Càng đọc nhiều “bình luận phân tích” bao nhiêu thì độc giả càng bối rối bấy nhiêu. Thậm chí nghe nói là có thể xẩy ra trường hợp “bất phân thắng bại”, và trong trường hợp đó thì hai đảng tranh cử sẽ phải đưa nhau kiện tụng trước Tòa án tối cao. Chả thế mà từ mấy hôm nay cả hai đảng đã ra lệnh cho hàng ngàn luật sư của đôi bên “đổ bộ” lên tiểu bang Ohio vốn được xem như là tiểu bang “nhậy cảm” trong kỳ tranh cử lần này. Báo chí đăng rằng mấy hôm nay ở Ohio không dễ tìm ra khách sạn, bởi vì mấy ngàn luật sư đã chiếm hết các phòng trọ.

Mà không phải chỉ có dân Mỹ mới “thấp thỏm” ngóng trong kết quả bầu cử. Cả thế giới cũng đang "đứng tim": người thắng cử ở Mỹ ngày mai cũng sẽ là người mà các nguyên thủ quốc gia, các Thủ tướng, các Hoàng đế … ở khắp thế giới sẽ phải “hầu chuyện”:        từ các vấn đề kinh tế, thương mãi, tài chánh … đến quân sự … và thậm chí những “âm mưu chiến lược” …. 

Siêu cường là thế !!!

Cử tri Mỹ "rồng rắn" xếp hàng đi bỏ phiếu.

Và chỉ hai ngày hôm sau sau cuộc bầu cử ở Mỹ thì lại có một siêu cường khác cũng sẽ “bầu” toàn bộ lãnh đạo mới của nhà nước. Thậm chí ở Mỹ Tổng thống mới chỉ có được 4 năm “vùng vẫy”, còn ở siêu cường này thì lãnh đạo mới được đến 10 năm “múa kiếm”.

Đó là siêu cường Trung Quốc. Ngày 08/11/2012 Bắc Kinh sẽ khai mạc Đại hội Đảng Cộng Sản, và sẽ “trình làng” toàn bộ khối nhân sự lãnh đạo mới của Trung Quốc trong vòng 10 năm sắp tới. Cũng giống như trường hợp của Mỹ, cả thế giới cũng đang dổ dồn hết chú tâm đến sự kiện đổi mới nhân sự ở Trung Quốc. 

Siêu cường là thế !!!

Chỉ có điều là nếu cả thế giới đang “thấp thỏm” và đoán già đoán non xem ai sẽ là người Mỹ mà thế giới phải “hầu chuyện” …. Trong khi đó cả thế giới đều đã biết trước ai sẽ là người Trung Quốc mà cả thế giới phải “hầu chuyện”.

Số là việc chon lựa người lãnh đạo ở Trung Quốc không phải thông qua lá phiếu như ở Mỹ, mà là thành quả “khó nhọc” của một cuộc “thương lượng nội bộ” của Đảng Cộng Sản Trung Quốc.

Nếu cử tri Mỹ phải vất vã xếp hàng rồng rắn để đi bầu vị nguyên thủ quốc gia, nếu giới chuyên gia chính trị, các mạng truyền thông đại chúng phải bỏ ra công lao và tiền bạc để làm các cuộc thăm do ý kiến và ngồi đoán già đoán non kết quả bầu cử Mỹ …. Thì ở Trung Quốc cử tri được “miễn lễ” không phải vất vã xếp hàng rồng rắn (như thời bao cấp xếp hàng trước các cửa hàng mậu dịch !!!), báo chí truyền thông cũng không phải vất vã đi làm các cuộc thăm do ý kiến …. Và cũng chẳng cần phải đoán già đoán non chi cả, cứ xem nhà nước bỏ tù đồng chí nào, đem xử vợ con của đồng chí nào về các tội như ám sát, lái xe tông người, trốn thuế … thì cũng biết ai sẽ là những nguyên thủ quốc gia trong 10 năm tới. Khỏe ru. Người Trung Quốc chiều tối ngày 07/11 cứ bình tâm lên giường đi ngủ, sáng hôm sau sẽ biết mặt chính thức toàn bộ những người sẽ cai trị họ trong 10 năm sắp tới.

"Cử tri" Trung Quốc ngồi nghiêm chỉnh đàng hoàng đợi giờ ra mắt của lãnh đạo mới .

Tính ra tổ chức bầu cử như ở Trung Quốc có vẻ ít tốn kém hơn, người dân ít nhọc nhằn hơn …. Và nhất là sẽ không thể xẩy ra kịch bản bất phân thắng bại với hàng ngàn luật sư đang chuẩn bị lâm trận như ở Mỹ.

Siêu cường kia cũng có năm bảy đường !!!

Roma, 05/11/2012

Năm Rồng đi bầu Tổng Thống Mỹ ...

 Năm nay là năm Rồng, vốn thường được thế giới Á Đông xem như là một trong những “quý niên” vì Rồng vốn là biểu tượng của quyền lực, của giàu sang, của phú quý (chả thế mà thời phong kiến các “con Trời” ở vùng Á Châu đều chọn Rồng làm biểu tượng của triều đình).

Năm nay lại là năm “nhuận” đối với cả Á lẫn Âu, “nhuận” ở tháng Tư âm lịch (tức là Nhâm Thìn năm nay có đến 2 tháng Tư âm lịch), còn đối với phương Tây thì tháng 2 năm nay có đến 29 ngày. Tức là càng thêm “quý”.

Xem ra cái Nhâm Thìn 2012 này đúng là “niên đại” rồi.

Chả thế mà chính ngay trong năm 2012 này thế giới toàn cầu đã và sẽ chứng kiến hàng loạt các thay đổi chính trị cực kỳ quan trọng với tất cả các “phản ứng dây chuyền” đi theo trên các bình diện kinh tế, tài chánh, xã hội … và các quan hệ tương quan lực lượng.

Tháng 4 vừa rồi thì ở Nga, “Đại đế” Vladimir Putin được “hoàn trả” lại ngôi vị Tổng Thống sau 4 năm “ẩn dật” sau lưng của “đệ tử” Medvedev.

Tháng 5 vừa rồi thì "sao đổi ngôi" ở Pháp: sau 17 năm bị "lưu đày", Đảng Xã Hội của Pháp với Francois Hollande lại thắng cử Tổng Thống: nước Pháp sang trang.

Đến ngày 06/11 này thì lại sẽ có bầu cử Tổng Thống ở Mỹ: một trong những sự kiện tối quan trọng mà cả thế giới đều phải chú ý.

Và cũng trong tháng 11 này, hai ngày sau khi Mỹ có Tổng Thống mới thì Đảng Cộng Sản Trung Quốc sẽ họp Đại Hội Đảng để “trình làng” toàn bộ nhân sự mới sẽ lãnh đạo Trung Quốc trong 10 năm sắp tới.

Chắc tại Berlusconi tệ quá nên bị mất ngôi từ năm ngoái (2011), nếu không thì Ý cũng sẽ có sự kiện lớn vào năm Nhâm Thìn rồi. Nhưng trong trường hợp của Berlusconi thì xin phép “miễn lễ”: Berlusconi “thăng” sớm chừng nào thì nước Ý đở tai họa chừng ấy.

Mấy hôm nay theo dõi các diễn biến tranh cử ngày càng thêm “hot” ở Mỹ. Gần đến giờ “X” hai ứng cử viên Barack Obama và Mitt Romney càng “ấu đả” quyết liệt, bất từ các “thủ thuật” (hay thủ đoạn) truyền thông để “bôi” đối thủ. Obama thì dọa rằng với Romney thì nước Mỹ sẽ đi lùi lại ít ra là một thập niên. Romey thì “tố cáo” Obama đã không giữ được các lời hứa trong mùa tranh cử 4 năm về trước …

Thật ra thì cũng “xui” cho Obama: vừa mới lên cầm quyền chưa kịp ngồi nóng đít cái ghế Tổng Thống thì cơn khủng hoảng “subprime” đổ ập lên đầu như cơn sóng thần gây khó khăn ngay từ đầu nhiệm kỳ. Sau đó là một chuổi liên tục khủng hoảng kinh tế tài chánh ở Châu Âu cũng gây thêm những khó khăn cho Obama. Rồi đến ông “chủ nợ” của Mỹ là Trung Quốc mấy năm nay cũng không còn có những “bước nhẩy vọt” phát triển kinh tế như trước ... cũng khiến Mỹ bị “vạ lây” .... Nói chung là tình hình kinh tế tài chánh và xã hội toàn cầu trong suốt 4 năm vừa qua không hề “khoang nhượng” Obama tí nào cả.

Đối thủ Romney đã lợi dụng tối đa cái “xui” của Obama để tấn công đối thủ. Điều này thực ra cũng dễ hiểu: bất kỳ ứng cử viên nào đang còn tại chức (như trường hợp của Obama) đều dễ bị tấn công vì đối thủ chỉ cần chỉ trích những thiếu sót hay thất bại và chỉ cần “quên” đi những thành tựu .. là có thể gây “ấn tượng” lên cử tri. Nhất là trong thời buổi khủng hoảng như hiện ... thì chính phủ các nước đều dễ bị chỉ trích.

Nhưng Romney có “khuynh hướng” lạm dụng những khó khăn của đối thủ một cách thái quá đến độ thành ra ... “dựng chuyện nói láo”. Thí dụ điển hình là khi Romney tuyên bố chỉ trích Obama đã “bán đứng” Chrysler cho Ý (Fiat-Chrysler) ... và để bây giờ Sergio Marchionne (Giám đốc điều hành của Fiat) lại đang tính “bán đứng” dàn máy sản xuất xe Jeep (của Chrysler) cho ... Trung Quốc. Chỉ mấy ngày sau, chính bản thân của Marchionne đã phải tuyên bố đính chính rằng Fiat chưa hề có một dự tính di dời sản xuất của Fiat-Chrysler ra khỏi đất Mỹ. Chấm hết. Chỉ một bản tuyên bố ngắn gọn chưa đầy nửa trang giấy A4, Romney đã bị “lật tẩy” nói láo ... Và nói láo là điều mà cử tri Mỹ rất “dị ứng” với Tổng Thống.

Có lẻ “bôi bác” Obama chưa đủ để “hút” cử tri, Romney còn mở ra hàng loạt đe dọa “thánh chiến” với các quốc gia trên thế giới: tháng 6 vừa qua thì xúc phạm đến Anh khi tuyên bố chỉ trích Anh đã thiếu sót trong tổ chức Thế Vận Hội 2012 ở Luân Đôn. Sau đó Romney quay sang “nện” Nga là “kẻ thù số một” của Mỹ (giọng điệu thời chiến tranh lạnh). Rồi tiếp tục chửi Trung Quốc là “gian lận thương trường” vì Trung Quốc cứ dìm đồng nhân dân tệ để tạo sức mạnh giả tạo cho xuất khẩu. Chưa hết, Romney còn lôi các nước Châu Âu như Hy Lạp, Tây Ban Nha, Ý ... ra như là những “gương xấu” ... và đe dọa rằng nếu Obama thắng cử thì Mỹ sẽ có nguy cơ phá sản như các nước Châu Âu nói trên. Anh, Ý, Tây Ban Nha đều là những đồng minh chiến lược của Mỹ trên khu vực Châu Âu và Trung Đông. Trung Quốc, dù muốn dù không, vẫn đang là “chủ nợ hàng đầu” của Mỹ (theo tập san Limes thì trên tổng số nợ nhà nước Mỹ là 3382,4 tỉ đô-la, hiện nay Trung Quốc có trong tay 776,4 tỉ đô-la công trái phiếu của nhà nước Mỹ, tức là đã chiếm đến gần 23%, tức là đã xấp xỉ gần ¼ nợ nhà nước Mỹ). 

 (tập san Limes)

Cử tri tự hỏi: nếu “rủi” mà Romney trở thành Tổng Thống Mỹ, thì Romney sẽ phải “ăn nói” như thế nào để giữ giao hảo với các quốc gia mà hiện nay Romney đang đe dọa “thánh chiến” ?

Thực ra thì chiến thuật “thánh chiến” nói trên của Romney chỉ là một trong những bài “kinh điển” thuật “cầm quyền trị nước” của các chế độ độc tài: để làm giảm áp lực nội bộ thì các nguyên thủ hay gây hấn với bên ngoài để dùng những căng thẳng ngoại giao như “keo sơn” dựa trên tinh thần ái quốc (cực đoan) chỉa mũi dùi ra các quốc gia khác ... để cử tri quên đi những khó khăn bất cập trong nước. Bài học kinh điển này đã được các chế độ độc tài toàn trị từ Âu sang Á, từ Phi sang Nam Mỹ vận hành để đi tìm một hổ trợ chính trị từ phía người dân trong nước.

Nhìn Romney tuyên bố “dương đông kích tây” .... đôi khi người ta chợt nghĩ đến những lãnh đạo của mấy cái đảng “cục bộ địa phương” như kiểu Đảng Lega Nord của Bossi, lúc nào cũng “giương cao ngọn cờ Padania” chống lại lại “bọn kỹ trị trong Hội đồng Châu Âu”, chống lại sự “bành trướng” của Đức, của Pháp, của Trung Quốc ... Nhưng cũng rồi chính những thành viên của chính phủ trong đó có sự hiện diện của Bossi lại lăng xăng chạy sang Bruxells để đòi “trợ cấp” hay bay sang tận Trung Quốc ... để cầu xin Trung Quốc đầu tư vào nước Ý và mua công trái phiếu của Ý ... để Ý tránh vỡ nợ nhà nước ...

 Biết rằng Romney không phải là Bossi, biết rằng không thể đem cái đảng Lega Nord ra so sánh với Đảng Cộng Hòa ở Mỹ, biết rằng Mỹ là một quốc gia (lại là 1 trong những siêu cường) và Padania ... chỉ là vùng đồng bằng lớn nhất ở mạn Bắc nước Ý ... Nhưng nghe Romney nói chuyện .... khó mà tránh không “chạnh lòng” nghĩ đến Bossi.

Dù kết quả bầu cử ở Mỹ như thế nào đi nữa thì chắc chắn Obama cũng sẽ có một chổ đứng trong lịch sử nước Mỹ: Tổng thống da màu đầu tiên trên đất Mỹ. Nhưng thông thường, trên sân khấu chính trị Mỹ thì vị Tổng thống nào mà chỉ có được một nhiệm kỳ thì thường bị xếp vào “loại B”, bị đánh giá không có đủ tài sức để thuyết phục cử tri bỏ phiếu thêm một nhiệm kỳ thứ hai. Vã lại, thông thường chính ở nhiệm kỳ thứ hai là nhiệm kỳ mà Tổng thống có khả năng phát huy hết “công suất” của mình: lý do thứ nhất là 4 năm nhiệm kỳ trước đã chuẩn bị gieo mầm, 4 năm nhiệm kỳ sau là bắt đầu gặt hái, do đó đến nhiệm kỳ thứ hai thì cử tri mới dễ  nhận ra những thành tựu (hay thất bại) của một Tổng thống. Lý do thứ hai là trong nhiệm kỳ thứ hai Tổng thống không còn bị áp lực của một mùa tranh cử sau đó (vì sau 2 nhiệm kỳ liên tục, Tổng thống không thể nào ứng cử lần thứ ba), do đó các quyết định của Tổng thống sẽ không bị đặt dưới một áp lực tranh cử tương lai.

Theo các đánh giá của các chuyên gia kinh tế, thì trong những năm sắp tới Mỹ có thể bước vào giai đoạn khôi phục kinh tế, do đó, nếu Romney thắng cử thì chính Romney sẽ thừa hưởng “gia tài” do Obama đã gầy công gánh vác trong 4 năm qua.

Dựa trên các phân tích của các cuộc thăm dò ý kiến thì Romney sẽ được sự ủng hộ gần như tuyệt đối của khối cử tri “da trắng”, chủ yếu là của thành phần giàu có và trung lưu. Obama thì sẽ được sự hậu thuẩn của khối cử tri “da màu”, của các cộng đồng nhập tịch, của các thành phần thấp trong xã hội, và của các phụ nữ “sống đơn lẽ”. Nếu dựa trên con số thì “khối cử tri” của Obama đông hơn “khối cử tri” của Romney. Nhưng vấn đề đặt ra là con số phần trăm cử tri da màu, cử tri nhập cư, cử tri thuộc thành phần thấp trong xã hội đi bỏ phiếu là... rất thấp ... Vấn đề là Obama phải “động viên” được cử tri đi bỏ phiếu.

Bằng ngược lại ....

Roma, 04/11/2012

Never say never ...

26/01/1994, trên đống tro tàn của nền Đệ I Cộng Hòa Ý, Silvio Berlusconi tuyên bố “lâm trận” vì “lòng yêu tổ quốc Ý”. Thực chất là quyết định tự tay xây dựng ô dù cho chính mình sau khi ô dù Craxi tiêu tan thành tro bụi.

24/10/2012, cũng trên đống tro tàn, nhưng lần này là của nền Đệ II Cộng Hòa Ý, Silvio Berlusconi tuyên bố “giã từ vũ khí” ... cũng vẫn vì “lòng yêu tổ quốc Ý”. Thực chất là một cuộc “tháo chạy” trước viễn ảnh thất cử thảm bại vào mùa xuân 2013. (Các cuộc thăm dò ý kiến cho đến nay đánh giá rằng cái Đảng Tự Do của Berlusconi chỉ còn được khoảng 14-16%, so với “đại thắng mùa xuân năm 2008 là 37,4%). Vốn là con người tiểu nhân và hèn hạ, Berlusconi chỉ chường mặt ra khi y nắm chắc phần thắng trong tay, còn khi biết chắc rằng sẽ thất bại, y vội vã tháo chạy để lại cho đám quần thần đầu trâu mặt ngựa đứng ra “lãnh đạn”.

18 năm làm mưa làm gió, đưa cả vận mạng của một đất nước vào một cuộc thánh chiến với ngành tư pháp để tránh những tội phạm như hối lộ, trốn thuế, giả mạo sổ sách, quan hệ với băng đảng Mafia, thậm chí đến “mua dâm trẻ vị thành niên”.

Ở Ý người ta hay nói “ventennio” để ám chỉ 2 thập niên dưới chế độ phát xít của Mussolini (30/10/1922 – ngày Mussolini lên nắm chính quyền, 15/07/1943, ngày chế độ phát xít Ý sụp đổ). Cho tới bây giờ, nhìn lại lịch sử người ta vẫn còn ngao ngán trước những đổ nát bi thảm và những hệ lụy về chính trị, xã hội và kinh tế do 2 thập niên phát-xít gây ra.

Chắc trong tương lai, các nhà sử học lại sẽ viết về những điêu tàn đổ nát và những hệ lụy lên đất nước Ý do chính “ventennio hậu hiện đại” của Berlusconi để lại.

Trong kho tàng cổ tích phương tây có chuyện ông Vua Mida (Re Mida), người được thánh nhân ban cho phép mầu là ... hể đụng tới vật gì thì vật đó biến thành vàng. Tính ra thì Berlusconi cũng có một phép mầu là ... hể đụng tới đâu ... thì có tham nhũng hối hộ tới đó. 

Nền Đệ I Cộng hòa Ý tiêu tan ra tro bụi cũng bởi vấn nạn tham nhũng hối lộ. Gần hai thập niên sau đó, dưới bàn tay của Berlusconi thì tệ nạn tham nhũng hối lộ lại càng "trăm hoa đua nở". Ngày trước thì người ta tham nhũng hối lộ để có được quyền lực, còn dưới thời Berlusconi người ta dùng quyền lực để tham nhũng hối lộ.

Sân khấu chính trị Ý đang chuẩn bị bước vào mùa tranh cử, và quyết định “giã từ vũ khí” của Berlusconi “nổ” ra đang làm chấn động hàng loạt các lực lượng chính trị, làm đảo lộn các “quân cờ thế trận” của các đảng phái. Và nhất là đã bắt đầu mở màn cho một cuộc đấu đá tranh giành quyền lực nội bộ trong đảng Tự Do của Berlusconi để giành lấy “gia tài” do chính Berlusconi để lại.

Nhưng cũng cần phải nói cho rõ: Berlusconi “giã từ vũ khí” có nghĩa là hắn sẽ không đứng ra trực tiếp lãnh đạo liên minh trung-hữu trong mùa bầu cử sắp tới, tức là sẽ không gián tiếp tranh cử ghế Thủ Tướng .... nhưng hắn vẫn sẽ tham gia tranh cử để tiếp tục ngồi trong Quốc hội. Lý do rất đơn giản: các Hội đồng chính phủ đến rồi đi, các đảng phái có đó mất đó ... nhưng các “nợ nần công lý” vẫn còn đó ... và Berlusconi vẫn còn cần phải có quyền “miễn tố dành cho dân biểu” (immunità parlamentare) để tự cứu mình. Vã lại, với gần 2 thập niên khuynh đảo chính trường, Berlusconi cũng đã dàn dựng “âm binh” khắp nơi để tiếp tục khuynh đảo nước Ý. Chẳng có ai ngây thơ nghĩ rằng “giã từ vũ khí” có nghĩa là Berlusconi sẽ không còn tác hại đến đất nước này.

Vã lại, nói gì thì nói chứ còn đối với Berlusconi thì không ai có thể yên tâm tin những gì hắn nói, thói ăn gian lật lọng, trắng nói thành đen, đen biến thành trắng ... vốn là những phần tử tế bào di truyền (DNA) của con người Berlusconi. Biết đâu chừng một vài tuần nữa, y ra lệnh cho vài ba trăm "âm binh" đứng ra viết “tâm thư” yêu cầu Berlusconi “xét lại” và tiếp tục “cứu nước Ý” trước cảnh "dầu sôi lửa bỏng".... Lúc đó thì biết đâu Berlusconi lại phải “lâm trận” lần nữa.

Dù không biết Berlusconi là ai, nhưng tay gián điệp lừng danh 007 cũng đã phải nói “Never say never”.

Roma, 25/10/2012

Phế thải ở Ý !!!

Rottamare, rottamare, rottamare ......

Ở Ý khoảng non tháng nay ... từ vựng này đang trở thành thời thượng, đi đâu cũng nghe nói, cứ như thuốc tiên trị bách bệnh, cứ như thần chú để trừ ma tránh quỷ ...

Hỏi cụ Gú-gờ thì cụ bảo “rottamare” là “bỏ”: “bỏ” như “vứt bỏ”, như “bỏ đi” ... như vứt bỏ đi những “phế liệu”, những thứ không còn hữu dụng (thí dụ như một cái ti-vi đã hỏng mất màn hình, cái tủ lạnh không còn hoạt động, hay cái xe chẳng còn nhúc nhích ...), hay thậm chí còn gây thêm “rắc rối” (như gỡ bỏ những tấm tôn cũ đầy chất amiăng (amianto – chất hóa học có đặc tính cách nhiệt được xử dụng đại trà trong vật liệu xây dựng cho đến đầu thập niên 90, khi khoa học chứng minh được rằng chất amiăng gây ra ung thư)).

Hóa ra đó là câu thần chú của các lực lượng chính trị đảng phái trong mùa tranh cử cho kỳ bỏ phiếu Quốc hội mới vào khoảng cuối tháng tư năm tới,

Ở Ý hiện nay giai cấp lãnh đạo chính trị đang phải đối đầu với một cuộc khủng hoảng gần như phá sản: khủng hoảng vì đã không có khả năng, thậm chí không có thiện chí, đứng ra nhận lãnh trách nhiệm đối đầu với những khó khăn đủ mọi mặt của đất nước (bằng chứng là sự ra đời của chính phủ kỹ trị Mario Monti), và nhất là khủng hoảng về phương diện đạo đức với tệ nạn tham nhũng hối lộ và bòn rút của công lan tràn ở khắp mọi nơi, từ trung ương đến địa phương, từ các lực lương hữu khuynh đến các đảng phái cánh tả, hầu như không đảng chính trị nào có được niềm tự hào là trong sạch.

Trước cuộc khủng hoảng đó, thay vì phải có can đảm nhận lấy trách nhiệm và cố gắng tìm cách thay đổi tư duy và phương cách hoạt động ... thì giai cấp lãnh đạo chỉ biết đẻ ra mỗi một câu thần chú: “phế thải” (rottamare) với nội dung hứa hẹn sẽ cho về vườn tất cả phần lớn toàn bộ các “con khủng long chính trị” đã liên tục “ăn dầm nằm về” trong Quốc hội cũng như trong cơ chế lãnh đạo của các đảng phái trong suốt hơn ¼ thế kỷ.

Người “có công” đẻ ra câu thần chú “phế thải” này là đương kim Thị trưởng của thành phố Firenze, ông Matteo Renzi, người của đảng Dân Chủ (đảng lớn nhất trong khối trung tả hiện nay, và theo các cuộc thăm dò ý kiến thì nếu đi bầu trong lúc này thì sẽ được khoảng 28% số phiếu - http://www.termometropolitico.it/23662_analisi-sondaggio-ipsos-021012.html ).

Matteo Renzi thuộc vào thế hệ trẻ, năng động, xuất thân từ hàng ngũ của Đảng Hoa Cúc... và khi đảng này giải thể thì Renzi “di tản” sang hàng ngủ của Đảng Dân Chủ hiện nay (thành quả của cuộc “hôn nhân” giữa cựu Đảng Cộng Sản và các nhóm “tả khuynh” của cựu Đảng DCTCG).

Matteo Renzi lúc nào cũng có thái độ phê phán đối với đại bộ phận hàng ngũ lãnh đạo của Đảng Dân Chủ, vốn bị Renzi coi như là một thứ “khủng long” đã bị “sơ cứng” đến độ không còn có khả năng đóng góp sinh lực cho Đảng, thậm chí còn là nguồn gốc của những trì trệ lạc hậu trong đời sống chính trị của Đảng vì chỉ biết chăm bón cho quyền lợi cá nhân, phe nhóm.

Từ những ý niệm đó, Matteo Renzi đã nêu cao khẩu hiệu “phế thải”, tức là thay đổi toàn bộ nhân sự trong hàng ngũ lãnh đạo của Đảng, coi như là chìa khóa cơ bản để đổi mới đời sống chính trị của Đảng, từ đó đem đến một luồng gió mới cho toàn bộ liên minh cánh tả ... và thay đổi đời sống chính trị xã hội của nước Ý. Đó là “chiến lược” cơ bản của Matteo Renzi.

Dĩ nhiên khái niệm “phế thải” của Matteo Renzi đã bị các “khủng long” phê phán triệt để, thậm chí có “khủng long” (Massimo D’Alemma) còn hăm he rằng nếu Matteo Renzi thắng trong kỳ bỏ phiếu sơ bộ (primarie) của liên minh trung tả ... thì Đảng Dân Chủ sẽ có nguy cơ “tan hàng rã ngũ”.

Câu thần chú “phế thải” không biết rồi sẽ có “linh” hay không ? Có giải cứu được Đảng Dân Chủ trước những bế tắc khủng hoảng hay không ? Chỉ biết trước mắt là cả toàn bộ Đảng Dân Chủ, trong mùa tranh cử sơ bộ lần này, chẳng ai còn thiết tha đi tìm hiểu nội dung chính trị của các đề án hay giải pháp của mỗi ứng cử viên, chẳng ai màng đến đường lối kinh tế tài chánh xã hội mà mỗi ứng cử viên phải trình làng trước các đảng viên .... Cả đảng chỉ biết nhôn nhao lên tiếng đồng ý hay phản bác chủ trương “phế thải”, chỉ biết lo đi tìm danh sách để xem ai sẽ “được” phế thải, ai đáng phế thải ...

Thực ra thì “phế thải”, nếu hiểu theo nghĩa tích cực thì đó là yêu cầu đổi mới: với thời gian, với những thay đổi của môi trường xã hội, với những biến hóa của kinh tế, và nhất là với “tuổi già”, thì dĩ nhiên yêu cầu đổi mới là yêu cầu sống còn của mỗi lực lượng chính trị. Do đó dứt khoát rằng tự bản thân nó, khái niệm “phế thải” chằng có gì đáng phải tranh cải.

Nhưng thế nào là “phế thải” ? Có phải chăng chỉ cần gạt bỏ những con “khủng long” và thay vào đó những “mầm mới” là tự nhiên Đảng sẽ đổi mới, sẽ có sinh lực mới ? Giống như “thần dược” ? Ngủ một đêm sáng ra là thấy đổi mới hoàn toàn ?

Bản chất của mọi vật thể đều có những trải nghiệm quá khứ, có những vấn đề hiện tại, và những mong muốn cho tương lai. Quá khứ, hiện tại và tương lai là một chuổi liên tục của những diễn biến hằng ngày hằng giờ, không thể nào “cách ly” quá khứ với hiện tại, và lại càng không thể có tương lai nếu chẳng biết hiện tại ra sao. Chẳng một cây cổ thụ nào có thể có được những mầm non xanh tươi trên các nhánh vươn lên trời cao... nếu tự dưng người ta đi cắt hết rễ. Mất rễ thì mầm non cũng chết theo cây. Đánh mất quá khứ thì người ta cũng chẳng biết hiện tại là gì ? Nói chi đến tương lai.

Vấn đề thực ra không phải là đi bỏ phiếu để đồng thuận hay phản bác ý niệm “phế thải”. Vấn đề là cần có một chiến lược đổi mới. Đổi mới, dù là đổi mới nhân sự của một Đảng, cũng không phải chỉ đơn thuần đổi người, mà nó phải là thành quả của một quá trình “chuyển giao thế hệ” để những con “khủng long” có điều kiện chuyền giao những kinh nghiệm và những giá trị lịch sử cho thế hệ mới trước khi “khăn gói về vườn”. Và chính bản thân của thế hệ mới cũng không thể nào một sớm một chiều là có thể thay thế một cách trọn vẹn kinh nghiệm lịch sử của những con “khủng long”.

Kinh nghiệm của hai thập niên chót cho thấy là trong quá trình cao trào chống tham nhũng thời Đệ I Cộng Hòa Ý đã “phế thải” đồng loạt toàn bộ các đảng phái chính trị thời đó ... để thay vào đấy là những gương mặt mới (Silvio Berlusconi, Umberto Bossi ...) để rồi hai thập niên trôi qua công luận mới ngộ ra rằng những gương mặt mới này còn tệ gắp mấy lần so với những con “khủng long” của nền Đệ I Cộng hòa.

Một chiến dịch “phế thải” ồ ạt và đại trà .... mà không chú ý đến những chính sách “chuyển giao thế hệ” .... chỉ tổ tạo ra thời cơ kiểu “nước đục thả câu” cho những chính sách mị dân ngu xuẩn.

Thế mà lạ một điều là cả Đảng Dân Chủ đang “cực hot” về câu thần chú “phế thải”, nhưng chẳng thấy ai nói đến chính sách “chuyền giao thế hệ”.

Tuy nhiên, dù sao đi nữa cũng phải công nhận “công trạng” của Matteo Renzi: nhờ câu thần chú “phế thải” mà mấy hôm nay trong Đảng Dân Chủ đã có những con “khủng long” đang chậm chạp ì ạch rời bỏ cánh đồng để về miền núi xa xôi yên nghĩ.

Điều cũng đáng nực cười là câu thần chú “phế thải” đẻ ra trong phe trung-tả ... cũng đang lây sang phía bên kia chiến tuyến: mấy hôm nay đảng của Berlusconi, vốn đang bị khủng hoảng trầm trọng vì những vụ tham nhũng hối lộ bị phanh phui mỗi ngày ... nhiều như tin xe cán chó .... khiến độc giả báo chí đọc mệt nghĩ, cũng đang nói đến “phế thải”. Thậm chí có cái ông Thống đốc của vùng Lombardia, Ngài Thánh Nhân (Celeste) Roberto Formigoni, dù bị chính đảng của ông ta (PDL) bỏ rơi, vì những nghi phạm tham nhũng hối lộ khiến toàn bộ Chính phủ vùng và Hội đồng vùng cũng đã phải giải tán, cũng phải gào thét rằng “chẳng ai có thể phế thải được ta ....”.

Roma, 19/10/2012

Châu Âu và giải Nobel về Hòa bình 2012

Thế là năm nay Giải Nobel về Hòa Bình sẽ được trao cho Cộng Đồng Châu Âu, một thực thể bao gồm 27 quốc gia với những quá khứ lịch sử khác biệt nhau, thậm chí cho đến cách nay khoảng hai thập niên về trước, có những quốc gia nằm trên những “trận tuyến đối đầu với nhau” (thời chiến tranh lạnh).

Ngay khi các phương tiện truyền thông đăng tải quyết định của “Ủy Ban Giải Nobel Na Uy”, lập tức một số người “xấu mồm” đã cho rằng Cộng Đồng Châu Âu được chọn vì ... hiện nay trên chính trường thế giới hầu như vắng bóng hoàn toàn những nhân vật xứng đáng. Một số khác thì cho rằng đây là một quyết định chính trị nhằm “động viên” Cộng Đồng Châu Âu trong quá trình tìm cách giải quyết những khó khăn về tiền tệ, ngân sách, kinh tế tài chánh.

Bỏ qua một bên những “tin hành lang” như đã nói trên, vấn đề chánh là kể từ khi Đệ II Thế chiến chấm dứt, hơn 6 thập niên trôi qua Châu Âu đã có một nền hòa bình lâu dài như chưa từng có trước đây. 

Thực ra mà nói, có sống trên đất Châu Âu này mới thấy là quyết định trao tặng giải Nobel Hòa bình cho Châu Âu ... cũng hơi bất ngờ đối với công luận Châu Âu. Một phần có lẽ những người đã tận mắt chứng kiến và phải chịu đựng những tang tóc đổ vỡ của chiến tranh cuối cùng trên đất Châu Âu ... phần lớn nay cũng đã ra người thiên cổ, hay nếu còn sống thì chỉ là một số hiếm hoi các cụ trường thọ ... do đó chỉ là một bộ phận cư dân cực kỳ nhỏ so với con dân số trên dưới 730 triệu người. Những người trên dưới lục tuần trở lại thì cũng chỉ biết chiến tranh qua những lời kể của gia đình hay qua sách vở nhà trường. Còn lại những cư dân trẻ thì may mắn là họ sinh ra và lớn lên trên một vùng đất không có một tiếng súng, không có cảnh sơ tán, máu đổ thịt rơi. (Thực ra thì hồi những năm 1991-1995, sau khi Nam Tư tan rã, các căng thẳng về chủng tộc và biên giới cũng đã gây ra một cuộc chiến tranh, người ta gọi là Chiến tranh vùng Balkan, thậm chí cả khối Nato cũng phải can thiệp quân sự, nhưng có lẽ đối với phần lớn người Châu Âu, đó là kiểu chiến tranh “cục bộ”, không trực tiếp gây tác hại đến bản thân Châu Âu – hiểu theo nghĩa Châu Âu của các nước giàu có). 

Hòa bình đối với người Châu Âu, nhất là đối với những người trẻ, gần như là một thứ quyền tự nhiên “trên trời rơi xuống”, như không khí để thở, như ánh mặt trời, như nước để uống. Do đó khi đọc quyết định trao giải Nobel Hòa bình cho Châu Âu, phần lớn người dân Châu Âu mới “ngộ” ra được rằng họ đã sống trong hòa bình hơn 6 thập niên qua.

Điều trớ triêu là “chiến tranh là gì ?” và “hòa bình có giá trị như thế nào ?” thì đa số người Châu Âu không mấy ai tự vấn .... nhưng người Châu Âu lại phải vật vã mỗi ngày với những khó khăn kinh tế tài chánh, với những bức xúc xã hội: từ thất nghiệp đến vật giá leo thang, từ khó khăn về các nguồn tiếp liệu nhiên liệu (xăng dầu, khí đốt ...) và nguyên liệu đến các hệ lụy môi trường, từ vấn đề an ninh xã hội đến nhập cư bất hợp pháp. Bên cạnh đó là những khủng hoảng của các mô hình chính trị xã hội: từ mô hình “dân chủ xã hội” (socialdemocratico) đến các phong trào “cộng sản”, từ những phong trào dân sự “tiến bộ” như tranh đấu “nam nữ bình đẳng” hay “tự do nhân quyền” đến các hoạt động “ủng hộ  các cuộc đấu tranh giải phóng quốc tế”. Các mâu thuẩn xung khắc giữa các thành phần xã hội giàu nghèo, và nhất là những căng thẳng với những cộng đồng nhập cư ngày càng gia tăng. Rồi thậm chí trong những năm gần đây, đến ngay cả cái gốc rễ của Cộng Đồng Châu Âu cũng bị “nghi ngờ”, đến đồng tiền chung Euro cũng bị đe dọa “diệt vong”, các xung khắc vì quyền lợi cá biệt của các quốc gia thành viên đã làm suy yếu vị trí của Châu Âu trên sân khấu quốc tế.

Ây thế mà tự dưng Châu Âu lại được “vinh danh” với giải thưởng Nobel Hòa bình sao ?

Có lẽ cần phải nhìn Châu Âu bằng cặp mắt của người đứng ngoài Châu Âu.

Dầu muốn dầu không, dầu với những tệ nạn hay mâu thuẩn nội bộ như thế nào đi nữa, thì hiện nay Châu Âu vẫn còn là “đất hứa” của hàng tỉ người. Hàng năm có cả triệu người dám liều với chính tánh mạng của mình vượt biển hay vượt biên để tìm cách nhập cư vào Châu Âu. Họ đến từ những vùng đất nghèo đói, cực kỳ nghèo đói, nơi mà bình quân thâu nhập đầu người mỗi ngày không đến một đô-la, nơi mà ngay đến những căn bệnh cực kỳ dễ trị như suy dinh dưỡng hay ho lao cũng trở thành nan y (giống như Châu Âu của đầu thế kỹ 19). Điều kỳ quái là phần đông các vùng đất này đều được thiên nhiên ưu đãi với những nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú (quặng mõ, dầu khí, cây rừng) ... những thứ mà Châu Âu ngày đêm liếm mép rõ rãi. Thế mà ...

Tệ hại hơn nữa là đa số những vùng đất nghèo đói này lại bị chìm ngập trong chiến tranh: chiến tranh giữa các quốc gia, chiến tranh diệt chủng, chiến tranh giữa các bộ lạc, giữa các nhóm đạo giáo ...hay đôi khi chỉ đơn thuần là vì nằm trong sách lược quân sự của các nước lớn, và nạn nhân vẫn là những người dân nghèo nàn vô tội.

Có sống trong những trại tị nạn của các nạn nhân chiến tranh ở Châu Phi, ở Châu Á, ở các vùng Trung Đông: thiếu thốn trăm bề, điều kiện vệ sinh hoàn toàn không có, an toàn tánh mạng thì cứ tùy vào "buồn vui" của các quan chức hay chính phủ của quốc gia cho họ tạm trú tị nạn ... thì mới hiểu vì sao, với những khó khăn hiện nay, Châu Âu vẫn là đất hứa của hàng tỉ con người đang quằn quại trong nghèo đói và chiến tranh.

Nếu phải so sánh Châu Âu với những vùng đất nói trên ... thì rõ ràng là Châu Âu hoàn toàn xứng đáng được vinh danh và nhận giải Nobel Hòa bình. 

Nhưng có một điều nghịch lý trong nền hòa bình lâu dài và ổn định của hơn 6 thập niên vừa qua ở Châu Âu. 

Trước những tang thương đổ vỡ ngay trên mãnh đất của mình sau Đệ II Thế chiến, những người Châu Âu đã nhanh chóng nhận thức rằng cần phải tránh tối đa chiến tranh, với bất cứ giá nào. Và Châu Âu đã làm được điều đó bằng cách ... di dời tất cả những mâu thuẩn xã hội, những khó khăn kinh tế, những bức bách môi trường ... sang những vùng đất nghèo nàn lạc hậu. 

6 thập niên hòa bình và thịnh vượng đã được trả giá không phải do chính người Châu Âu ... mà là chính những người dân của các nước nghèo nàn lạc hậu. 

Nếu không có sự bất bình đẳng trong quan hệ giữa Châu Âu và các nước nghèo nàn lạc hậu ... thì Châu Âu không thể nào phát triển kinh tế và để ổn định hòa bình trong hơn 6 thập niên qua: lấy đâu ra nhiên liệu và nguyên liệu thiên nhiên với giá rẽ mạt để phát triển kinh tế ? Rồi khi mà vấn đề môi trường trở nên bức bách ... thì Châu Âu cứ thản nhiên “chuyển nhượng công nghệ” sang các nước nghèo nạn lạc hậu, vừa bán được các cổ máy mà ở Châu Âu đã bị nghiêm cấm vì ô nhiểm, lại được mang tiếng là “hợp tác phát triển” với các nước nghèo nàn lạc hậu. Một công hai ba cái lợi. 

Mua một bán mười là tâm điểm của quan hệ kinh tế thương mãi giữa Châu Âu và các nước nghèo nàn lạc hậu: một trái chuối, một trái thơm, vốn là nông sản đại trà ở Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ La tinh, bán qua Châu Âu với giá chỉ vài xu một trái, cho phép người dân Châu Âu thoải mái đem lên bàn ăn những “trái cây miền nhiệt đới” mà không phảo so đo đồng lương thu nhập. Nhưng một trái táo, một trái nho, vốn là đặc sản đại trà của Châu Âu nếu đem bán qua các xứ nghèo nàn lạc hậu ....thì giá có khi còn hơn nữa tháng lương của một người lao động ở các xứ đó. Trái cây của Châu Âu mắc mỏ đến độ ... chỉ khi nào người bệnh thập tử nhất sinh thì gia đình mới dám chắt chiu hy sinh mua cho một trái táo hay một ký nho ... gọi là để tận hưởng trước khi nhắm mắt.

Giả sử như nếu trong 6 thập niên vừa qua Châu Âu phải đối đầu với các nước nghèo đói và lạc hậu trên một quan hệ bình đẳng và sòng phẳng thì thử hỏi Châu Âu có khả năng phát triển hòa bình ổn định lâu dài được hay không ? 

Cuộc đời trước sau gì thì cũng vẫn không qua được định lý cơ bản của “các bình thông nhau” trong vật lý: muốn mực nước bên này dâng cao thì mực nước bên kia phải xuống thấp, nếu mực nước bên kia không chịu thấp nữa .... thì bắt buộc mực nước bên này cũng phải “bớt cao” mà thôi. Và điều này đã xẩy ra trong khoảng trên dưới một thập niên trở lại đây: xuyên qua quá trình kinh tế hóa toàn cầu, một số nước “thứ ba” đã bắt đầu hội nhập vào thế giới tiêu dùng, mấy tỉ người mà trước đây không biết thế nào là điện lực, thế nào là xe ô-tô, thế nào là ăn diện ... thì bây giờ họ cũng biết xài ti-vi tủ lạnh, cũng sắm xe ô-tô, cũng biết ăn mặc sang trọng ... và điều này có nghĩa là một số nguồn nguyên liệu và nhiên liệu thiên nhiên đã không chảy ồ-ạt (và với giá rẽ như bèo) vào Châu Âu nữa, mà phải dừng lại để thỏa mãn yêu cầu tiêu thụ của vài tỉ người trong các nước thứ ba. Và điều này đã khiến Châu Âu đang ngày đêm lâm vào cảnh khó khăn kinh tế tài chánh, những phúc lợi xã hội bị cắt xén và bị khủng hoảng đe dọa triền miên .... và ổn định cũng bắt đầu có vấn đề.

Nếu chỉ ngồi đếm niên đại ... thì rõ ràng Châu Âu đáng được nhận giải Nobel Hòa bình với thành tích ổn định hòa bình trong hơn 6 thập niên.

Nhưng nếu phải ngồi xem lại cái “nhân” của nền Hòa bình đó, và cái “quả” của nó trên những vùng đất nghèo nàn lạc hậu thì chưa biết Nobel Hòa bình sẽ rơi vào tay ai ?

Roma, 14/10/2012