Cơn sóng thần đang nhấn chìm “người cầm lái vĩ đại hậu hiện đại” chung với quyền lực của Bắc Kinh

Đôi lời giới thiệu: sau bài phóng sự về những bạo loạn xảy ra gần đây ở Thượng Hải, Thâm Quyến, đặc phái viên thường trú ở Bắc Kinh của nhật báo "la Repubblica", Giampaolo Visetti,  đã chuyển ngòi bút về thủ đô Bắc Kinh, nơi đang xẩy ra những đấu đá nội bộ khốc liệt trong Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Nguyên tác bài này có tên "Lo stunami travolge il "nuovo Mao" e il potere di Pechino", đăng trên "la Repubblica" ngày 27/08/2015



 

26/08/2015 – Bắc Kinh. “Mùa hè đỏ lửa” đang hăm he đốt cháy luôn cả mùa thu sắp tới. Những người Trung Quốc đang bị thất điên bát đảo vì sự sụp đổ thị trường chứng khoán kháo nhau rằng: “đây là sự trả thù của thị trường chống lại nhà nước !”. Trong khi các chính phủ trên thế giới thì đang lo báo động về một viễn ảnh “nỗi dậy của các thế lực Mao-ít chống lại phe yuppies cải cách”.

Kể từ thời Đặng Tiểu Bình thì đây là lần đầu tiên Trung Quốc bị rún động trước một cuộc đại khủng hoảng kinh tế, trong khi ngày qua ngày tình hình cứ càng thêm tồi tệ, thiếu điều như chỉ cần đi thêm một bước là toàn bộ leadership của Tập Cận Bình sẽ ra … tro bụi.

Thậm chí đến các biện pháp kiểm duyệt ngăn sông cấm chợ cũng không còn đủ sức trấn áp sự bất đồng chính kiến hiện nay, không phải là bất đồng chính kiến về tư tưởng chính trị, mà là một sự bất đồng chính kiến vì … tiền bạc, trong đó thay vì giới sinh viên học sinh và trí thức xuống đường …. thì bây giờ là giới trung lưu (middle class) và các tỉ phú, một số lượng người khủng khiếp đã được đưa đi “nướng” trong lò “tư bản có định hướng” (capitalismo comunista). Cáo buộc tập thể của giới này chống lại lãnh đạo Đảng, một sự kiện “vô tiền khoáng hậu”, đang vượt qua khỏi các tường lửa trên Internet: “Xưa nay chúng tôi đã nhất nhất tuân thủ mệnh lệnh của các ngài, nhưng các ngài đã phản bội và thậm chí bán đứng chúng tôi”. Bởi vì cho đến hồi tháng 6 đây thôi, lãnh đạo Trung Quốc vẫn còn kêu gọi mọi người mua cổ phiếu, bán nhà cả ruộng vườn hay vay nợ để nhào vô nằm trong quả bong bóng thị trường có định hướng của nhà nước, vốn được thổi phình ra với tốc độ 150% mỗi năm. Để rồi bây giờ chính các lãnh đạo ấy lại câm như hến, thậm chí còn ra lệnh kiểm duyệt thông tin và đàn áp những cuộc chống đối, hay đã ngụy tạo các con số thống kê, chậm trễ một cách không thể tha thứ trong việc đưa ra quyết định để đối đầu quả bóng xì hơi.

Cứ như là sự tàn lụi của một thời phát triển hoành tráng đang đập chết ngay chính con rồng Châu Á. Tình hình khẩn cấp về kinh tế ngày thêm trầm trọng ở Bắc Kinh, nhưng tệ hơn nữa là con vi khuẩn đang ăn sâu ngay trong trái tim của Đảng-Nhà nước. Chỉ trong một vài tuần thôi mà sự đồng thuận của quần chúng dành cho Chủ tịch Tập Cận Bình và cho Thủ tướng Lý Khắc Cường, vốn được xây dựng qua những cuộc thanh trừng mang màu sắc chống tham nhũng, hoặc bằng những hứa hẹn cải cách, và nhất là bằng quả bong bóng thị trường chứng khoán, đã biến thành tro bụi. Cả một chuỗi những sự kiện thê thảm: hồi tháng 6 thì cái “tát tai” trong vụ bầu cử ở Hồng Kông, đến tháng 7 thì thị trường bắt đầu suy sụp, rồi đến tháng 8 thị vụ nổ kho hoá chất ở Thiên Tân, rồi sau đó là thị trường chúng khoán hỗn loạn, và sau cùng là sự từ chối của các chính phủ Tây phương trước lời mời tham dự buổi diễn binh ngày 3 tháng 9 kỷ niệm 70 kết thúc cuộc chiến tranh chống Nhật Bản. Đây là lần đầu tiên mà trước mỗi sự kiện, nhà cầm quyền Bắc Kinh đã lộ vẻ lúng túng, không đủ sức phản ứng và lấy quyết định đối phó.

Theo các tin đồn “của giới thân cận” trong “cung điện” quyền lực, hay trong các văn phòng của các tập đoàn khổng lồ của nhà nước, thì đang có một cuộc “thanh toán đẫm máu giữa các phe phái trong Đảng”. Chả thế mà việc tuyên bố các thông số kinh tế của tháng 8 đã được quyết định dời trễ hơn với lý do là “bận rộn việc lo diễn binh”. Ngày tuyên bố những thông số mang tính “sống còn” của nền kinh tế toàn cầu đã được dời đến giữa thời gian từ 10 đến 13 tháng 9 để lo chuẩn bị cho 12 ngàn lính sẽ diễn binh ngày 3 tháng 9 ở quảng trường Thiên An Môn. Toàn bộ lãnh đạo cao cấp của 3 tập đoàn viễn thông sẽ bị “san bằng”, trong khi một cuộc điều tra về các hoạt động “kinh doanh trái phép” đang ập lên đầu của 5 cơ sở chuyên về môi giới tài chính. Thống đốc ngân hàng trung ương Chu Tiểu Xuyên (Zhou Xiaochuan), vồn được coi là tay chân thân tín của cựu Chủ tịch Hồ Cẩm Đào, đã bắt buộc phải bơm 21,8 tỉ đô-la để thu mua các cổ phiếu ngắn và cực ngắn hạn để “hạ hoả” thị trường tài chính. Tờ “Nhật báo Nhân Dân” (báo Đảng) được lệnh không được phát tán những thông tin “nhằm khích động mối bi quan và lo âu”, và loan tin “sẽ nhanh chóng có những biện pháp vừa nhanh vừa quyết liệt để nhằm sửa chửa những sai lầm trong kế hoạch năm năm.”

Diển nôm theo tự điển của Tử Cấm Thánh có nghĩa là cái ghế của Chu Tiểu Xuyên đang lung lay và Thủ tướng Lý Khắc Cường trong năm tới sẽ không được tái nhiệm. Đó là hai nhân vật “triều đình” sẽ được đưa ra, cùng với vài chục bộ trưởng và phó bộ trưởng “cải cách”, để trả giá hoá đơn của thị trường. Tuy nhiên cái bóng ma trong Tử Cấm Thành vẫn còn lởn vởn trên đầu của “người cầm lái vĩ đại thời hậu hiện đại”. Hàng ngàn quan chức cao cấp và tướng tá trong quân đội đã bị bắt trong các chiến dịch bài trừ tham nhũng vừa qua, rồi những phe phái “tả” trong Đảng vốn đã bị hất cẳng, những Thống đốc đang bị áp lực của khối nợ công đè nặng, tất cả những người đó đang chực chờ một bước sơ hở của Tập Cận Bình vốn đã bị cáo buộc là đã “làm nhục Đảng”.

Ở Bắc Kinh người ta đồn rằng đang có một liên minh giữa hai phe “cựu”: phe của hai cựu chủ tịch Giang Trạch Dân và Hồ Cẩm Đào với sự hỗ trợ của cựu Thủ Tướng Ôn Gia Bảo, vốn được xem như là những đối tượng của những cuộc thanh trừng sắp tới của đương kim Chủ tịch Tập. Chả thế mà các cuộc bạo loạn trong mấy hôm nay xảy ra ngay đúng ở Thượng Hải, vốn là thành trì của phe Giang Trạch Dân. Quả bom mà phe “hoài cổ” (bảo thủ) đang chuẩn bị cho nỗ để chống lại Tập Cận Bình chính là những thông số phản ảnh đúng tình trạng thực tế của nền kinh tế Trung Quốc: mức độ phát triển GDP sẽ không phải là 7% (như chính phủ tuyên truyền) mà dưới 5%, nợ nhà nước sẽ phồng lên hơn 300% GDP, tức là hơn 3 ngàn tỉ đô-la, phân nửa đã bị bốc hơi theo các bong bóng bất động sản, còn  nửa kia thì do chính các ngân hàng “chui” đẻ ra. Sự hoảng loạn bán tháo bán đỗ các cổ phần trên thị trường chứng khoán Trung Quốc đã thể hiện rõ hơn cả những chỉ số thị trường; Thượng Hải, Thâm Quyến, Hồng Kông tất cả đang rún động, nhưng địa bàn rún động nhiều nhất hiện nay chính là Bắc Kinh, ở đó đang có khả năng nổ ra xì-căn-đan về những “dối trá” của Chủ tịch.

Đúng là chính thể độc tài toàn trị đỏ không chịu nỗi cú sốc đầu tiên của thị trường. Nhưng sau 3 thập niên phát triển tăng tốc, cuộc chạm trán khốc liệt và mang tính quyết định chính là cuộc chạm trán với “dân chủ”.

Tập Cận Bình thì đang cố gắng đấu tranh để được ghi tên vào lịch sử, trong khi Trung Quốc đang đấu tranh để không phải quay lùi về quá khứ.

Bấp bênh về kết của của cuộc chạm trán đã kìm hãm thị trường chứng khoáng ở Trung Quốc, trong khi toàn thế giới biết rằng … trong “câu chuyện Bắc Kinh” còn nhiều “ân oán giang hồ” cần phải được thanh toán.

28/05/2015

“Hãy hoàn tiền lại ngay đây”. Truy lùng yuppies (*) trên đường phố Thượng Hải. Tàn một giấc mơ.

Đôi lời giới thiệu: Trong khi các chuyên gia kinh tế tài chính, các tổ chức tư vấn “think tank”, các lãnh đạo chính trị, ở khắp nơi trên thế giới đang ào ào đưa ra các tư liệu kinh tế tài chính chính trị để giải thích hiện tượng “xì bóng” của thị trường chứng khoán ở Trung Quốc, và nhất là để trấn an công luận thế giới, về những khả năng hệ lụy, “truyền nhiễm” mà tình trạng khủng hoảng tài chính Trung Quốc có thể lây lan ra …. toàn cỏi bốn phương … thì ký giả Giampaolo Visetti, đặc phái viên thường trú của nhật báo “la Repubblica” ở Bắc Kinh đã có một bài phóng sự diễn tả những gì đang diễn ra trên đường phố ở những “đặc khu” văn phòng kinh tế tài chính cao cấp ở Trung Quốc … dưới một lăng kính rất đặc biệt.

Nguyên tác bài này có tên “Ridateci i soldi. Caccia agli yuppies in strada a Shangai. E’ la fine di un sogno” của đặc phái viên thường trú ở Bắc Kinh của nhật báo “la Repubblica” đăng ngày 26/08/2015

(*) Yuppies: Young Urban Professional ám chỉ giới trẻ thành thị có nghề nghiệp chuyên môn cao cấp lương bổng hậu hĩ

25/08/2015 – Bắc Kinh. Tạm biệt áo sơ mi trắng cà vạt cùng vét tông len đang chéo. Váy đầm bộ và giày cao gót cũng chớ nên mang vào người. Bây giờ ở Thượng Hải và Thâm Quyến đang có chiến dịch đi truy lùng những tay môi giới, kinh doanh mua bán tài chính, các quan chức ngân hàng. Ở khu phố cao cấp Phố Đông với những tòa nhà chọc trời thanh lịch bỗng dưng trên đường phố biến mất các dòng xe thể thao đời mới và các túi xách hàng hiệu sang trọng. Các nhà hàng cao cấp dành cho giới “sành thưởng thức” cũng đóng cửa, mấy cái tủ kiến trưng bày đồng hồ Thụy Sĩ cũng tắt ngấm đèn đóm.

Ở Trung Quốc, chỉ mới hai tháng trước đây thôi, làm việc trong các thị trường chứng khoán là biểu tượng cho sự thành công cá nhân, và cũng là bước đầu để hội nhập vào môi trường “dolce vita” theo phong cách Tây phương. Quy tắc ứng xử đầu tiên: phô trương tối đa những dư thừa thái quá, để chứng minh với bàn dân thiên hạ rằng “mình đã đến đích”.

Nhưng mấy hôm nay thì các “đồng chí kinh tế gia” đang lục lọi lôi ra từ trong tủ những cái quần jean cũ kỹ, dép xăn-đan và áo thung T-shirt để đi làm, và đi bằng xe điện ngầm, và vào văn phòng bằng ngỏ hậu. Đến giờ ăn thì ngồi nuốt mì gói như bao thanh niên nhập cư từ các làng quê lên thành phố làm nhân công lau chùi quét dọn văn phòng. Chỉ có cách đó, bằng không thì có khả năng là bị đám đông nhào vô đánh hội đồng, hay bị cảnh sát bắt.

Ở tại thủ đô tài chính Trung Quốc, những người dân đã bỏ tiền mua cổ phiếu đang giận dữ đập phá những cánh cửa bọc thép vốn để bảo vệ các quan chức của bốn ngân hàng. “Hãy hoàn trả lại ngay tiền của chúng tôi” đám đông hò hét như thế “Tụi mày dấu tiền ở đâu rồi ?”. Đó là những hình ảnh mà các mạng truyền thông nhà nước đã ngăn không cho lên mạng, và các ngân hàng, các cơ sở tài chính, các “lâu đài” chứng khoán, ngay cả ở Hồng Kông cũng thế, cũng đều im hơi lặng tiếng, và hiện này chính phủ Bắc Kinh đã đưa quân đội đến bảo vệ các khu vực này.

Đối với người dân Trung Quốc việc chỉ trong một ngày “sốt da vàng” mà thị trường chứng khoán đốt tiêu 5 ngàn tỉ đô-la, cháy hết tất cả những lời lãi tích lũy từ tháng giêng, là điều không thể chấp nhận được. Những người dân này, những người đã chắt chiu tiết kiệm từng đồng để mua cổ phiếu, đã viết lên tường của một ngân hàng ở Bắc Kinh: “Tiền bạc không thể nào biến mất như thế, phải tìm cho ra để hoàn trả lại cho nhân dân”.

Truyền hình nhà nước thì vẫn cứ lãi nhãi tuyên truyền  ca ngợi “khả năng chống đỡ và sức mạnh vô biên của nền kinh tế Trung Quốc, cho phép chúng ta duy trì một sự phát triển mạnh mẽ và ổn định”. Nhưng trong khi đó khoảng 9 triệu nhà “đầu tư” của một nền kinh tế thị trường có định hướng (capitalcomunista), vốn trong chỉ 8 tháng cuối cùng đã “phồng” lên thành 40 triệu, đang trực tiếp qua các smartphone chứng kiến những đồng vốn (mà đôi khi họ phải vay mượn) và những lời lãi của họ đang bốc hơi.

Đảng-Nhà nước cầm quyền thì đang ra sức trấn an, đồng thời ngăn cấm bán cổ phần với mục tiêu nhằm vớt vát một vài đồng xu trong gia sản bị đánh mất, các đồng chí từng vui chơi chứng khoán thì đang phải bán tháo bán đổ nhà cửa ruộng vườn vốn trước đây đã bị cầm thế chỉ vì bị ảo ảnh là mong “sẽ giàu trước khi già”.

Trước cuộc khủng hoảng trong thời thiên niên kỷ 2000, phản ứng của tờ “Nhật báo Nhân Dân”, tiếng nói của Bộ Chính trị, có hơi hướm như thời thanh trừng của những thập niên 60. Nào là tin quyết định huy động lực lượng công an cảnh sát của Thứ trưởng an ninh Meng Qifeng để chống lại “các ngân hàng mờ ám, các quan chức có vấn đề, các hoạt động tài chính bất hợp pháp !!!”. Và sau đó nhà nước đã hớn hở thông báo rằng “66 ngân hàng chui bị đóng cửa, bắt giam 160 người và tịch thu 67 tỉ đô-la”.

Tuy nhiên đây là lần đầu tiên chính quyền Bắc Kinh phải đối đầu với một số lượng người mà Bắc Kinh không thể nào “ngăn sông cấm chợ” mọi tin tức, đó là một phần sáu nhân mạng trên thế giới vốn đang thấp thỏm lo âu sẽ trắng tay. Lãnh đạo cộng sản Trung Quốc đang lo sợ một viễn tượng “cách mạng tư bản”.

Và đợi cho đến khi các thị trường chứng khoán ở Châu Á đóng cửa sau giờ làm việc, ngân hàng trung ương Trung Quốc đã phải chấp nhận đánh cú mà một tay đại gia ở Quảng Đông đã nhận xét rằng đó là “bom nguyên tử cuối cùng của nhà nước để giải cứu tình hình”. Bởi vì sau “Black Monday”, tình hình thị trường chứng khoán lại rơi vào hoảng sợ. Thương Hải đóng cửa với chỉ số 2964,97, sụt khoảng 7,63%, tính ra là chỉ trong vòng 48 tiếng đồng hồ Thượng Hải sụt trên dưới 16,12%. Rồi đến Thâm Quyến, sụt trên dưới 7,99% kể từ đầu tuần. Hồng Kông thì đỡ bết bát hơn.

Đối với các nhà tỉ phú Á Đông, những nhân vật mới trên sân khấu “vàng son tiền bạc” của thế giới, thì đây là một khúc quanh lịch sử trong đó sẽ có những mất mát “bất hoàn” và tình hình sẽ không còn như trước.

Wang Jianlin, đại gia giàu nhất Trung Quốc và là chủ tịch của tập đoàn kinh doanh khổng lồ Wanda Group, chỉ trong vài giờ đã bị đốt khỏang 6,1 tỉ đô-la, kỷ lục thế giới, và gia tài sản nghiệp của ông ta “chỉ còn” trên dưới khoảng 30 tỉ đô-la mà thôi. Đối với hạng thường dân lao động, các bà nội trợ (những hạng người mà giới tài chính gọi là “piccoli risparmiatori / investitori” – những con kiến nhẫn nhục tha lâu (để mong có ngày) đầy tổ), đã bị nhiễm trùng bởi con “vi khuẩn thị trường” đang thấy tất cả dành dụm mồ hôi nước mắt của họ đang bốc hơi … thì chỉ còn có mỗi một niềm an ủi duy nhất còn lại: chỉ trong vòng 3 tháng đổ lại cái đám “thượng đế” mà ngày nào còn được đám đông vừa sùng bái (bên ngoài) vừa oán ghét (bên trong) … đã mất khoảng 1/5 gia sản của chúng: 97 tỉ đô-la từ hôm thứ sáu tuần qua, chỉ nội ngày 24 (black Monday) chúng bị đốt 14 tỉ, tương đương 1/6 của toàn bộ vốn đầu tư.

Đối với các “chủ nhân ông” của cái thể chế cộng sản có “thị trường định hướng” thì những thất thoát trong mấy ngày nay là … quá sức. Toàn bộ lỗ hổng của thị trường chứng khoán không phải chỉ làm nổ có mỗi cái “bong bóng” đầu cơ bất động sản, mà nó đang đe doạ lôi xuống vực thẩm cả toàn bộ nền kinh tế … và thậm chí đến cả sự “ổn định chính trị”, điều này khiến Ngân hàng trung ương Trung Quốc đã phải lấy một quyết định “chẳng đặng đừng”, đó là “cú đánh bom nguyên tử” như đã nói trên: giảm mức độ lãi xuất và giảm số lượng dự trữ bắt buộc cho các ngân hàng. Thống đốc Ngân hàng trung ương Chu Tiểu Xuyên (Zhou Xiaochuan), vốn được xem thuộc “phe” chống lại Tập Cận Bình, đã phải hạ 0,5% mức lãi suất, tức là lãi suất hiện nay còn 4,6% cho các khoản nợ và 1,75% đối với tiết kiệm bỏ ngân hàng. Và kể từ ngày 06/09 các dự trữ bắt buộc của các ngân hàng và các cơ sở kinh doanh tài chính cũng sẽ giảm được 0,5%. Quy ra tiền, quyết định trên tương đương khoảng 23,4 tỉ đô-la mà nhà nước Trung Quốc đổ ra để “hạ hoả” cùng với 17 tỉ tín dụng kể từ đầu tháng giêng năm nay.

Vấn đề là cả người dân Trung Quốc lẫn các lãnh đạo kinh tế tài chính và chính phủ trên thế giới đang tự hỏi: các đồ đệ của Đặng Tiểu Bình (Deng Xiaoping – cha đẻ của cuộc cách mạng kinh tế tài chính sang trang của Trung Quốc) đang “cỡi làn sóng khủng hoảng” … hay đã bị chính cuộc khủng hoảng kéo trôi ? … Hay nói bằng cách khác “Người cầm lái vĩ đại hậu hiện đại (Tập Cận Bình) vẫn còn trên lưng ngựa … hay đang bị chính vó ngựa dày xéo rồi ?

Các nước tư bản Tây Phương một sớm một chiều trở thành … “mồ côi”, mồ côi cái guồng máy tăng trưởng tăng tốc của Trung Quốc. Cái guồng máy mà trước đây đã cho phép hàng triệu người Trung Quốc tin rằng nghèo nàn, hy sinh, đói kém với một bát cơm hẩm mỗi ngày ... đã thực sự đi vào quá khứ một cách vĩnh viễn …

Điều làm rún động cả Trung Quóc là việc các tuyên bố tuyên truyền mấy hôm trước của Đảng đã bị quyết định của Ngân hàng trung ương  phủ nhận, một sự kiện “vô tiền khoáng hậu”, cứ như hiện hay có hai Trung Quốc đang âm thầm “cọ sát” nhau, chia rẽ nhau một cách “thê thảm” giữa phe “cộng sản hoài cổ” và phe “cải cách” vốn vẫn còn say mê một chủ nghĩa tư bản. Đối với phe thứ nhất thì (nền kinh tế Trung Quốc ) “… các nền móng cơ sở vẫn còn vững chãi và mức độ tiến triển vẫn ổn định, trên dưới 7%”. Nhưng Ngân hàng trung ương thì lại xác nhận ngược lại rằng “… vẫn còn có nhiều khả năng (khiến nền kinh tế) tiếp tục suy giảm” và nhất là “những biến động nhanh chóng của thị trường đòi hỏi cần phải có những biện pháp (công cụ) về chính sách tiền tệ linh hoạt hơn” và nhất là hiện nay “đang có sự thiếu hụt lượng tiền tệ giao dịch trên thị trường (liquidità)”

Xưa nay chưa bao giờ một cơ sở tài chính trung ương lại dám “tự mình” nhìn nhận một thực tế và chỉ trích thái độ bất động (bất lực) của giới lãnh đạo chính trị, và điều này lại càng cho người ta càng tin thêm vào những tin đồn gần đây về việc chính phủ đã nguỵ tạo những con số thống kê chính thức của nhà nước.

Phảng phất đâu đây mối đe doạ của một cú lộn mèo lịch sử có thể đưa Trung Quốc rời xa khỏi tiến trình phục hồi kinh tế toàn cầu, trước mắt là đang ngăn chận Thượng Hải, Thâm Quyến và Hồng Kông ngóc đầu lên, như đã đang xẩy ra ở các thị trường chứng khoán Tây phương và những khu vực khác ở Thái Bình Dương.

Quả bong bóng vĩ đại của nhà nước Trung Quốc vốn được thổi phồng bằng triệu triệu khoảng “nợ-mini” tư nhân nằm ngoài vòng kiểm soát của chính phủ, cộng thêm sự thất bại không vớt vát được của mô hình “made in China”, đã đẻ ra một “tiềm năng” có thể hũy diệt không phải chỉ mỗi sự đồng thuận của xã hội mà hũy diệt luôn cả cái ảo tưởng lấy lại được tiền của những giới đầu tư tư nhân cứng đầu không chịu nhìn nhận sự thật.

Thế là giữa các đường phố của những khu nhà chọc trời, biểu tượng của 3 thập niên “hoàn kim rực rỡ”, những tay cựu cách mạng Mao-ít đang truy lùng các tay môi giới tài chính giống như nhân vật giả tưởng Gordon Gekko trong phim “Wall Street” (1987) và phim “Wall Street: đồng tiền không bao giờ đi ngủ” (2010), nhưng tệ hại hơn là các tay “Mao-ít” này đang nhắm vào cái “Nhà nước đã đưa đẩy nhân dân làm mồi cho thị trường !!!” bằng cách thay thế ý thức hệ bằng …. lợi nhuận.

Tờ Nhật báo Nhân Dân (cơ quan ngôn luận của Đảng Cộng sản TQ) đã bóng gió rằng “… đây là một cuộc khủng hoảng hoàn hảo được dàn dựng chỉ đạo từ bên ngoài nhằm chận đứng sự trỗi dậy của Trung Quốc và tấn công lãnh đạo nhà nước”. Diễn nôm ra là thẳng tay chỉ mặt lên án “Tây Âu có mối quan tâm chính trị đặc biệt để kiềm chế ảnh hưởng của Bắc Kinh”.

Trong một cuộc chiến tranh thời hậu hiện đại, súng ống có thể được thay thế bằng tiền tệ, coi như đó là vũ khí “tân thời” trong các cuộc “chạm súng”. Một viễn ảnh Châu Á với Trung Quốc là tâm điểm đang có khả năng đánh mất cơ hội ngàn năm, và những người dân Trung Quốc, vốn đang mất tiền bạc gia sản, lại đang lo sợ trong tương lai sẽ có những bước đột phá … không phải để cải cách cái này cái nọ …. mà để trở lại … một xã hội “cảnh sát trị” của một thời xưa.

Và một câu hỏi lớn, một lựa chọn cần thiết, của đám đông Trung Quốc, vốn đang thất vọng về “thị trường”, đang nỗi lên phản đối “thị trường”, dành cho đảng Cộng sản ở Bắc Kinh, dành cho thị trường chứng khoán ở Thượng Hải và Hồng Kông, dành cho các chính phủ Châu Âu và Bắc Mỹ: trước tình hình hiện nay tốt hơn là vẫn tiếp tục giữ một Tập Cận Bình “khó lường” … hoặc đám hoài cổ đối lập Tập Cận Bình ? Giữa các tay môi giới tài chính và đám đông thợ thuyền, ai là người sẽ làm tăng trưởng nền kinh tế ?

Trước mắt là  “sơ mi cà vạt áo vét” cùng với “váy đầm giày cao gót” tạm thời lùi vào bóng tối. Nhưng cái đám đồ xanh thợ thuyền vốn đang bao vây những “cung điện" của đám trộm cướp nhà nước chỉ biết cúi đầu trước thị trường cũng thừa biết là cuộc khủng hoảng rồi cũng sẽ đẩy cả họ vào …. bảo tàng viện mà thôi.

Roma, 27/08/2015

Đàn bà thời hậu chiến, đàn bà thời hậu hiện đại !!!

Độ một tháng trước, khi các đám mây đen dự báo về Grexit, kịch bản nhà nước Hy Lạp vỡ nợ và “tận thế” của đồng Euro, đã bất thần ùn ùn kéo đến làm xám xịt cả bầu trời Châu Âu, Romano Prodi đã tuyên bố: “Bây giờ thì đã quá rõ ràng: Hy Lạp chẳng có tiền để trả nợ. Mà chuyện này thì ai cũng (đã) biết. 25% người Hy Lạp thất nghiệp, thu nhập lợi tức xuống dốc thê thảm hơn các dự đoán của các chuyên gia về chính sách thắt lưng buộc bụng. Hy Lạp không có “ngỏ thoát” xuyên qua xuất khẩu như trường hợp của Ý: xuất khẩu của cả Hy Lạp còn thấp hơn xuất khẩu của (một) vùng Reggio Emilia ở Ý; ngân sách Hy Lạp phần lớn dựa vào các dịch vụ của các cảng hàng hải, một vài hoạt động xây dựng các làng du lịch, chủ yếu vẫn dựa nhiều vào du khách. Chỉ cần thu nhập của toàn bộ xã hội xuống là cả nền kinh tế “chìm xuồng” (cái này cũng không phải chỉ riêng Hy Lạp. 

Nền kinh tế hậu hiện đại dựa trên tiêu dùng – tiêu dùng thực và tiêu dùng giả tạo – là thế: nếu xã hội không có sức mua thì cả nền kinh tế đi đời). Trong những tháng gần đây, các cuộc “đàm phán” giữa Hy Lạp với “bộ tam” (troika FMI, BCE và Ủy Ban Châu Âu) là cả một ván xì phé khổng lồ: bên nào cũng tính là đối phương sẽ nhân nhượng …. Giá như Đức (đầu tàu Châu Âu) đã thực sự muốn giải quyết vấn đề Hy Lạp ngay từ đầu … thì có lẽ mọi chuyện sẽ được dàn xếp với “kinh phí” khoảng 30-40 tỉ Euro. Còn bây giờ, để giải quyết chuyện Hy Lạp thì “kinh phí” sẽ gấp mười lần”

Bây giờ thì số phận người dân Hy Lạp như ngàn cân treo sợi tóc. Cũng bởi vì Madame Christine Lagarde, một chị phụ nữ có dáng rất “quyến rũ”, nhưng cũng rất “hữu khuynh”, lãnh đạo ngân hàng tài chính thế giới (FMI) duy nhất chuyên vận áo da cao cấp kiểu mấy tay đua xe gắn máy (kiểu Johnny Hallyday của điện ảnh Pháp vào những thập niên 60), chỉ muốn làm nhục tay Bộ trưởng kinh tế tài chính Hy Lạp Yanis Varoufakis, cũng là một tay chuyên vận áo da cao cấp đầy đinh sắt kiểu mấy tay đua xe gắn máy, chỉ vì tay này “tả khuynh”.

 Christine Lagarde

Kể cũng lạ: cả một hệ thống tiền tệ Châu Âu đang có nguy cơ sụp đỗ chỉ vì chuyện vỡ nợ to bằng … vài cái xe tải chở container chứa phô-mai parmigiano của vùng Reggio-Emilia của Ý …. Và giá như mấy năm trước FBI của Mỹ đừng để nổ ra vụ “xâm phạm tính dục” đã khiến Dominique Strauss Kahn bị loại ra khỏi “board” của FMI … thì chắc mụ Christine  Lagarde cũng chẳng được ngồi chiễm chệ tìm cách hạ nhục Yanis Varoufakis. Cái tay Dominique Strauss Kahn chắn hẳn là một “con heo”, một thứ “già không nên nết”, nhưng có điều hắn là Chủ tịch FMI đầu tiên “tả khuynh”, và hắn cũng đã có tính một kế hoạch để đưa Hy Lạp ra khỏi cơn khủng hoảng mà không cần hành hạ Hy Lạp như “bộ tam” đã làm mấy năm nay (và không có kết quả - kiểu thầy thuốc cứ cho uống trụ sinh ngày càng nhiều … mà cơ thể bệnh nhân đã đang kiệt sức).

Kể cũng lạ cái nền kinh tế toàn cầu hậu hiện đại. Lấy ví dụ trường hợp của Ý. Năm 2012 Ý cũng đang đứng trên bờ vực thẩm vỡ nợ như Hy Lạp hiện nay: tất cả các công trái phiếu nhà nước Ý đang trở thành giấy vụn …. Và đương kim Thủ tướng Ý lúc đó là lão Silvio Berlusconi thì lại chỉ cứ lo trả tiền luật sư và “mấy em” để giải quyết mấy chuyện xì-căn-đan “già chơi trống bỏi” thay vì lo tìm cách làm hạ hỏa chỉ số spread thời đó. Chuyên gia kỹ trị Mario Monti, một kiểu “Phù Đổng Thên Vương hậu hiện đại” đã leo lên ngựa sắt …. và giải quyết nhanh chóng khủng hoảng của Ý không cần phải tạo ra những bi kịch Hy Lạp … và cả “bộ tam” đều vỗ tay khen Phù Đổng Thiên Vương. Có điều là hôm nay cái cách giải quyết nhanh chóng của Phù Đổng Thiên Vương Mario Monti lại để lòi ra những hệ lụy: có hai bản tuyên án của Tòa án Tối Cao Hiến Pháp xử “vi hiến” hai đạo luật của chính phủ Mario Monti: luật ngăn chận lương hưu trí được tăng theo thời giá (indicizzazione) và các hợp đồng lao động của giới nhân viên nhà nước. Té ra chính mấy cụ già hưu trí và đám nhân viên nhà nước đã “xì ra” 50 tỉ Euro để “cứu” nước Ý ra khỏi vực thẩm vỡ nợ. Tương đương với khoảng bảy lần xuất khẩu của vùng Reggio-Emilia (hay của nền kinh tế xuất khẩu Hy Lạp). Dĩ nhiên những so sánh như trên rất khập khễnh, và chắc mấy chuyên gia kinh tế tài chính cũng bịt mũi thôi, nhưng những so sánh đó cho phép người ta thấy những cái “khập khễnh” của nền kinh tế tài chính thế giới hậu hiện đại … và nhất là những bất công của thế giới văn minh hiện đại hôm nay (với những tuyên bố nhân quyền hoành tráng). Một thế giới mà mụ Veronica Lario (chắc mọi người còn nhớ Veronica Lario chứ ? Vợ cũ của cái lão “già chơi trống bỏi”) sẽ đem về nhà trong vòng ba mưới năm tới gần 500 triệu Euro, tiền mà Silvio Berlusconi phải “bồi thường” cho mụ, tức là tương đương với khoảng phân nữa số tiền xiết nợ Hy Lạp của mụ Christine  Lagarde.

 Silvio Berlusconi và Veronica Lario

Người ta còn nhớ vào thời hậu chiến, đúng 70 năm trước, ngày 14/07/1945, những người công nhân phụ nữ ở Torino đã đình công và biểu tình chiếm trụ sở của “Unione Industriale” (tiền thân của Confindustria bây giờ) để đòi …. được hưởng lương ngang với các đồng nghiệp nam giới. Và họ cũng đã được điều kiện đó.

 Công nhân phụ nữ đình công biểu tình trước "Unione Industriale" ở Torino ngày 14/07/1945

70 năm trước. Đàn bà thời đó, khác với đàn bà bây giờ. Bây giờ chỉ cần kiếm đúng một tấm chồng … là coi như thu nhập, nếu muốn, có thể trang trải nợ nần cho cả nước Hy lạp.

Đó là đàn bà thời hậu chiến … Còn bây giờ là đàn bà thời hậu hiện đại.

Roma, 03/07/2015

Tiến quân hành khúc mới của Hồng vệ binh !!!

(Nguyên thủy bài này có tên “La nuova marcia dell’esercito rosso” của Giampaolo Visetti, đặc phái viên thường trú ở Bắc Kinh của nhật báo “la Repubblica”, đăng ngày 11/05/2015 http://www.dirittiglobali.it/2015/05/cina-la-nuova-marcia-dellesercito-rosso/ )

Trung Quốc không chỉ giới hạn mình trong việc thu mua cơ xưởng sản xuất công nghiệp, đất đai, hạ tầng cơ sở và nợ nhà nước của các quốc gia khác. Để thực hiện giấc mộng bá quyền Trung Quốc cũng cần phải được “trang bị tận răng” … và Bắc Kinh không tiết tiền để đổ vào đầu tư quân sự. Trong ba năm trở lại đây chẳng có siêu cường nào tăng ngân sách quốc phòng nhiều như Trung Quốc vốn đang lao hết mình vào một cuộc chạy đua vũ trang “vô tiền khoáng hậu”. Và kết quả không phải chỉ là những đòn sốc trong khu vực Thái Bình Dương, nó còn “ép” các quốc gia khác như Mỹ, Nga và Nhật, thậm chí đến cả Pháp, Đức, Anh và các Vương quốc Ả Rập phải đối đầu với những chi phí quốc phòng hàng tỉ đô-la. Phản ứng dây chuyền của quyết định chạy đua vũ trang của Trung Quốc đã tạo ra hiên tượng “shopping” vũ khí chưa từng có ở khắp khu vực Châu Á: từ Việt Nam đến Nam Hàn, từ Philippine đến Ấn Độ, đến Úc. Hiện nay có lẽ thị trường duy nhất trên thế giới vẫn tiếp tục”làm ăn nên ra” chính là thị trường mua bán vũ khí … và chắc chắn là trong thị trường này Trung Quốc thủ “vai chính”.

Hai hôm trước, lần đầu tiên binh lính của quân đội nhân dân Bắc Kinh đã diễu hành ngay tại quảng trường Đỏ ở Mạc Tư Khoa (diễu binh kỷ niệm 70 năm Hồng quân Liên Xô thắng Đức Quốc Xã ở Mạc Tư Khoa hôm 09/05/215), để bắt thiên hạ đừng quên “yếu tố cộng sản” và “vai trò Châu Á” trong trận chiến chống Đức Quốc xã của Hitler đã làm đảo lộn cả Châu Âu hồi thế kỷ trước.

Nhưng nào chỉ có thế. Cuộc diễu binh phô trương lực lượng như đã thấy ở Mạc Tư Khoa lại sẽ được tái diễn ngay trên “sân khấu” Châu Á, ngay tại quảng trường Thiên An Môn vào ngày 03 tháng 9 sắp tới, để kỷ niệm chấm dứt Đệ II thế chiến với sự đầu hàng của Nhật (trong phe trục Đức Quốc Xã, phát xít Nhật, phát xít Ý). Chủ tịch Tập Cận Bình đã gởi thư mời đến các nguyên thủ quốc gia và thủ tướng chính phủ của các nước trên thế giới, bắt đầu là Tổng thống Nga Putin và tay độc tài Bắc Hàn Kim Jong-un (tay này, theo báo chí kể là vào giờ chót y đã từ chối không đến dự diễu binh ở Mạc Tư Khoa – có lẽ là do áp lực của các quốc gia Tây Âu và Mỹ lên Putin ?). Như thế là đây là lần đầu tiên kể từ thời “hậu-Mao” Trung Quốc sẽ chính thức trình trình làng “kho vũ khí quân sự tối tân” của mình.

Giới ngoại giao quốc tế ngày càng tỏ ra lúng túng. Tổng thống Mỹ Obama và Thủ tướng Nhật Abe, cũng như bà Thủ tướng Đức Merkel cùng với những lãnh đạo khác của UE sẽ phải “đứng bên cạnh” những tay đồ tể độc tài của Châu Á và Châu Phi … xem diễu binh, trong khi Bắc Kinh tuyên bố cổ vũ tái vũ trang nguyên tử trên thế giới hành chỉ sau chưa đầy một tháng kể từ ngày tưởng niệm thảm họa hạt nhân ở Hiroshima cách đây 70 năm.

Quyết định làm lễ kỷ niệm chấm dứt thế chiến của thế kỷ trước bằng một màn diễu binh đầy tên lửa, máy bay không người lái (droni), tàu ngầm và chiến xa, thay vì chọn một màn trình diễn mang màu sắc hòa bình chung sống, cho mọi người thấy “tư duy” về chính trị quốc tế của Trung Quốc là như thế nào. Sau khi đã đi hết quá trình bành trướng và phát triển về kinh tế và văn hóa, Tập Cận Bình hiện nay cần phải “phô trương cơ bắp” đối với nội bộ trong nước cũng như đối với quốc tế.

Hồi đầu tháng 3 vừa qua người phát ngôn viên của Quốc hội Trung Quốc đã phá vỡ sự im lặng của Trung Quốc trong cuộc chạy đua vũ trang mà Hồ Cẩm Đào đã cố giữ kín hơn một thập niên vừa qua. Người phát ngôn viên này đã tuyên bố rằng: “Bây giờ Trung Quốc đã là một nước lớn, do đó Trung Quốc cần phải có sức mạnh vũ trang để có thể đảm bảo an ninh quốc gia và để bảo vệ người dân Trung Quốc”. Người phát ngôn viên còn tuyên bố thêm rằng “… lãnh đạo Trung Quốc sẽ không quên bài học lịch sử: có nghĩa là khi Trung Quốc không có một quân đội hùng mạnh thì lập tức các quốc gia khác sẽ nhào vô xâu xé Trung Quốc.” (!!!!)

Thực ra thì hiện nay chẳng có quốc gia nào dám đứng ra đe dọa Trung Quốc, nhưng giai cấp lãnh đạo hiện nay ở Bắc Kinh vẫn quan niệm rằng … “một kho vũ khí khủng khiếp làm thiên hạ mất ăn mất ngủ” là điều kiện cần thiết để Trung Quốc có thể giữ được quyền lực của mình và để đảm bảo an ninh quốc nội. Những cuộc thanh trừng với lý do chống tham nhũng hiện nay của Tập Cận Bình đã làm “rụng đầu” hàng loạt tướng tá cao cấp trong hàng ngủ Quân đội Trung Quốc. (Thậm chí) nhiều tháng nay một số “tin đồn” nói về khả năng đảo chánh ở Bắc Kinh hoặc khả năng tự sụp đỗ của chế độ cộng sản ở Trung Quốc, na ná như sự sụp đỗ của chế độ cộng sản đã xẩy hồi năm 1989 ở Liên Xô.

Thêm vào đó, đối với những “hậu duệ” của Mao việc đổ tiền đổ của để trang bị vũ khí quân sự là quyết định cần thiết, trước hết là để “răn đe” các quốc gia láng giềng trong khu vực và cũng để “đánh tiếng” với Tây phương, nhưng cốt lỏi là để “trấn an” các giới tướng tá quân sự trung thành với đảng và cũng để khẳng định rằng vấn đề an ninh quốc phòng lúc nào cũng là cột sống của cơ chế toàn trị hậu-cách mạng hiện nay.

Các cơ quan tình báo quốc tế thì tin chắc rằng con số đầu tư của Trung Quốc vào trang bị vũ khí lớn hơn con số do nhà nước Bắc Kinh đưa ra, ít ra cũng phải gấp đôi so với con số của nhà nước thông báo. Tuy nhiên dẫu sao đi nữa thì các quyết định tăng ngân sách quốc phòng của Bắc Kinh vẫn luôn luôn được lý giải bằng những “khả năng bị đe dọa” từ bên ngoài. Tuần vừa rồi Trung Quốc và Nga lần đầu tiên tham gia vào các cuộc tập trận hải quân chung trên Địa Trung Hải.

Bắc đầu từ hồi năm ngoái Trung Quốc đã trở thành quốc gia đứng thứ nhất trong danh sách các quốc gia nhập khẩu vũ khí và đứng hàng thứ ba trong danh sách các quốc gia xuất khẩu vũ khí. Chỉ trong vòng 5 năm  xuất khẩu vũ khí của Bắc Kinh đã tăng đến 143%, qua mặt cả Đức và Pháp và hiện nay chỉ đứng sau Mỹ và Nga.

Hôm qua các mạng thông tin báo chí của Nga đã hé lộ rằng Trung Quốc đã đặt mua của Nga hệ thống tên lửa đất-đối-không (terra-aria) S-400 với giá hơn 3 tỉ đô-la. Hệ thống tên lửa mới này có khả năng hủy diệt bất cứ một mục tiêu nào, ngay cả ở tầm xa, từ các chiến đấu cơ cho đến các tên lửa hành trình (razzi cruise).

Đối với khu vực Châu Á thì các đầu tư vào vũ trang nói trên của Trung Quốc cũng có nghĩa là khẳng định mối quan hệ liên minh quân sự giữa Trung Quốc và Nga để đối trọng lại liên minh của Mỹ và Nhật. Nhưng đồng thời các chính sách đầu tư ồ ạt nói trên cũng đã hé lộ cho thấy là Bắc Kinh vẫn còn đang cần nhập rất nhiều kỹ thuật của nền công nghệ vũ khí.

Điển hình là việc mua chiếc hàng không mẫu hạm hạt nhân đầu tiên Liêu Ninh (Liaoning) của Ukraine hồi 4 năm về trước: hiện nay chiếc hàng không mẫu hạm này đã kết thúc quá trình phục hồi tân trang (restauro), và các chuyên gia Trung Quốc đang sẳn sàng bắt tay vào chiếc hàng không mẫu hạm thứ hai.

Quá trình nhập khẩu ồ ạt vũ khí thực ra cũng là biện pháp duy nhất để Trung Quốc đốt cháy giai đoạn tích lũy kiến thức kỹ thuật với mục tiêu vừa để hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc và cũng để nhảy vào thị trường xuất khẩu vũ khí (vì để có thể xuất khẩu thì vũ khí của Trung Quốc cũng phải đáp ứng một số yêu cầu kỹ thuật nào đó). Điều này được khẳng định bằng các con số chính thức của nhà nước Trung Quốc. Năm 2014 Bắc Kinh đã đầu tư vào vũ khí 132 tỉ đô-la … và năm nay (2015) con số đó sẽ tăng thành 148 tỉ. Cũng trong năm 2014 mức độ tăng trưởng về chi phí quốc phòng là 12,2% và đến năm 2015 thì giảm xuống 10,1%. Tuy nhiên mức độ tăng trưởng về vũ khí vẫn luôn luôn lớn hơn mức độ tăng trưởng PIL, tức là ở khoảng 7,4% – 7 %. Ngân sách quốc phòng của Trung Quốc hiện nay chiếm 2,2% trên tổng số PIL: chỉ nội cuối tháng 12 này Trung Quốc sẽ có thêm 50 tàu bổ sung vào hạm đội ven biển, và tàu ngầm tầm sâu sẽ tăng từ 66 lên thành,  78 chiếc. Nói chung là mức độ tăng trưởng con số tàu bè và phi cơ của Trung Quốc sẽ lớn hơn mức độ tăng trưởng của bất cứ quốc gia nào khác. Và cho đến năm nay là coi như Trung Quốc đã liên tục năm năm liền tăng trưởng ngân sách quốc phòng ở mức độ hai chỉ số phần trăm, trong đó một phần ba ngân sách dành cho lương bổng của 2,3 triệu lính.

Các lãnh đạo Trung Quốc hiện nay vẫn chống đở lại các lời buộc tội về chạy đua vũ trang  bằng lý lẽ biện hộ rằng cho đến nay ngân sách quốc phòng của Trung Quốc vẫn còn thua xa ngân sách của Mỹ vốn đã lên đến con số “khủng” là 585 tỉ đô-la, tương đương với 3,7% PIL. Vấn đề là từ xưa đến nay lúc nào Trung Quốc cũng so bì với Mỹ và Nga trong vấn đề ngân sách quốc phòng, nhưng hiện nay mức độ tăng trưởng đầu tư vũ khí ở khu vực Châu Á đang có khả năng đưa đẩy đến những xung đột vũ trang trong những thập niên tới. Chẳng hạn như hồi giữa tháng giêng vừa qua Tokyo đã tuyên bố là năm nay Nhật sẽ dành 36 tỉ Euro để trang bị vũ khí, và đây có nghĩa là Nhật đã tăng liên tục trong 3 năm liền ngân sách quốc phòng dù rằng ở Nhật vẫn còn hiệu lực “hiến pháp hòa bình” mà Mỹ đã áp đặt cho Nhật từ năm 1945. Nếu chúng ta cộng thêm con số ngân sách quốc phòng của ba nước Trung Quốc, Nhật và Nga (tất cả là 88 tỉ đô-la) ngân sách của Ấn Độ (48 tỉ), Nam Hàn (34 tỉ) và của các nước “đang trỗi dậy” ở vùng Đông Nam Á, thì người ta sẽ phát hiện ra rằng hiện nay khu vực Châu Á Thái Bình Dương là cả một kho vũ khí tàn khốc nhất của hành tinh này, đó là chưa kể đến con số ngân sách quốc phòng “bí mật” của Bắc Hàn.

Quá trình chuyển dịch địa bàn quân sự từ phía Tây sang Đông đã khiến Châu Âu và Mỹ lo ngại, nhưng cũng đồng thời giống lên tiếng báo động đầu tiên ngay trong khu vực Châu Á.

Từ hai năm nay Trung Quốc và Nhật vẫn thường xuyên đứng trước hiểm họa xung đột võ trang trong việc tranh giành quyền kiểm soát quần đảo tranh chấp Điếu Ngư và quyền kiểm soát không lưu chung quanh đó. Và Tập Cận Bình cũng sẳn sàng đụng độ với Việt Nam, Campuchia, Philippine, Mã Lai, Indonesia và Đài Loan để giành chủ quyền trên hàng mấy trăm đảo chìm đảo nổi, đảo san hô nằm trong vùng biển Hoa Nam. Ở khu vực quần đảo Trường Sa, Bắc Kinh đang ra tay xây dựng “vạn lý trường thành bằng cát” bằng cách thiết lập hàng loạt các đảo nhân tạo và mở rộng các rào cản, xây dựng các khu cảng quân sự, các đường phi đạo và nhiều cơ sở hạ tầng được sử dụng như những khu trại quân đội. Chính quyền Bắc Kinh vẫn một mực “đảm bảo” rằng đó chính sách để nhằm “cải tạo tu bổ khu vực hoàn toàn nằm trong chủ quyền quốc gia” của Trung Quốc. Nhưng trên thực tế tất cả chính phủ của các nước trên thế giới đều quan ngại rằng chính Trung Quốc đang chuẩn bị điều kiện để đi đến “một trật tự mới của thế giới” và “một mô hình quan hệ mới giữa các siêu cường”.

Sau khi Obama đã chính thức phê phán quá trình tái vũ trang của Bắc Kinh thì các văn phòng tình báo của Mỹ đã thẳng thắng tuyên bố rằng những hoạt động của Trung Quốc là những “bằng chứng chiến tranh”. Và nếu đúng như thế thì đối với Trung Quốc đây là một bước khởi đầu từ xưa đến nay chưa có: một loạt áp-phe béo bở dành cho những lái buôn tử thần, một thứ bi kịch cuối cùng dành cho nhân loại. 

Roma, 15/05/2015

Môi trường cây xanh ... chuyện ta chuyện người !!!

Tối qua trong một buổi trà dư tửu hậu với một vài bè bạn người Ý, câu chuyện rơi vào vấn đề môi trường cây xanh, bởi vì có một bà bạn thừa hưởng gia tài cố cựu của ông bà để lại một cái biệt thự to đùn nằm ngay trên đồi Aventino (một trong bảy ngọn đồi của thành phố Roma, nằm ngay trong trung tâm thành phố, đối diện với đồi Palatino – là cái nôi của thành phố Roma –, cách Giác Đấu trường Colosseo chừng non một cây số đường chim bay). Bà này than rằng trong vườn của ngôi biệt thự có hai cây thông to tướng, lâu đời, không biết bao nhiêu năm tuổi, nhưng nhìn thân cây thì bà nghĩ dòm dèm cũng cả trăm năm. Nhưng cây già quá, mỗi lần mưa to gió lớn, hai cái cây cứ lắc lư, bà ta lo có hôm nó “bay” thẳng xuống ngôi biệt thự … thì coi như tan cả cái gia tài. Bà muốn mướn thợ đến hạ nó đi để “phòng hậu hoạn”. Nhưng mấy tháng trôi qua, mà bà vẫn chưa làm được, và bà cũng không biết là có thể làm được hay không. Chuyện đơn giản là vì “theo luật” thì cây đúng là nằm trong vườn nhà bà (tức là tài sản riêng), nhưng cây cũng lại là “tài sản môi trường” của thành phố. Không ai được quyền tự tiện chặt đốn … Bà phải làm đơn lên Ủy ban quản trị - đặc trách môi trường cây xanh của thành phố để xin phép (với tất cả các lý do về an toàn nếu rủi cây ngã). Nhưng cho đến nay, bên thành phố vẫn chưa có quyết định, vì họ còn đang điều nghiên cứu xét lợi hại như thế nào. Bà cũng nói thêm là, trong trường hợp thành phố đồng ý, cấp giấp phép, thì bà sẽ được quyền đốn cây, nhưng tất cả các phí tổn hạ cây đốn cây … là bà phải hoàn toàn tự chi trả.

Nhớ hồi năm 2008, ở thành phố Roma cũng rầm rộ chuyện có mấy cây đại thụ ở trên một công viên be bé ngay trước bên tay phải của quảng trường Venezia cần phải bị hạ đốn để xây dựng đường hầm cho tuyến đường Metro C chạy ngang qua quảng trường. Chỉ có mấy cây đại thụ, mà lý do kỹ thuật cũng có, thế mà các phong trào dân sự, các tổ chức môi trường cây xanh cũng đình đám kiện cáo, khiến Ủy ban quản trị thành phố phải ngưng một thời gian triển khai làm đường hầm chờ các “cơ quan có chức năng điều nghiêng”. Sau đó thì kết cuộc mấy cây đại thụ cũng bị hạ đốn, công luận báo chí cũng rôm rả một thời.

(Piazza Venezia, proteste per taglio alberi - De Lillo: «Un atto gravissimo» http://www.ilmessaggero.it/HOME_ROMA/CITTA/piazza_venezia_proteste_per_taglio_alberi_de_lillo_nbsp_laquo_un_atto_gravissimo_raquo/notizie/34891.shtml )

 Các cây đại thụ trước quảng trường Venezia sẽ bị hạ đốn để xây đường hầm cho tuyền Metro C (2008)

Tôi ngồi nghe bà bạn than thở, trong đầu nghĩ đến chuyện lãnh đạo thủ đô Hà Nội đã “tự sướng” quyết định chặt bỏ hơn 6 ngàn cây xanh của thành phố để tân trang lại thành phố (?) mà không cần phải hỏi ý kiến ai, lại càng không cần nghe công luận của người dân …. 

Trong một xã hội toàn trị, không có phân quyền rỏ rệt, tất cả chỉ do một “tổ chức duy nhất” lãnh đạo từ A đến Z, các ban bệ chỉ là vừa để chia chác ghế, vừa để làm cây kiểng, thì làm gì có chuyện ngồi nghe công luận. Người ta còn có thể xem thường công luận trên hàng ngàn chuyện trọng đại hơn, có khi có hệ lụy đến cả vận mạng của đất nước … thì xá gì mấy ngàn cây đại thụ già nua cằn cỗi ?

Cái nực cười là … nếu chừng vài tháng tới, có một tổ chức quốc tế nào đó phát động tuần lễ môi trường cây xanh thì chắc lãnh đạo Hà Nội cũng sẽ tích cực tham gia, bỏ ngân quỹ nhà nước ra chừng vài tỉ … để làm các cuộc mít tinh, hội thảo, hay mua chừng dăm ba cây cam cây quýt đâu đó đem “gắn” ở một vào công viên, rồi mời các đại diện của tổ chức quốc tế đến chụp hình cùng lãnh đạo thành phố … để thấy thủ đô Hà Nội ta cũng … bằng anh bằng chị !!!

Roma, 22/03/2018

Ukraine, Hy Lạp, Libya … và an ninh Châu Âu.

Vấn đề là an ninh của Châu Âu. Dù muốn dù không, trước sau gì thì Châu Âu bắt buộc cũng phải đối đầu với vấn đề an ninh của chính mình. Trong suốt hơn nửa thế kỷ kể từ sau khi chấm dứt Đệ II Thế chiến, Châu Âu đã “may mắn” tránh phải đối đầu vấn đề an ninh. Bởi vì trong suốt thời gian chiến tranh lạnh Châu Âu đã “ủy thác” toàn bộ vấn đề an ninh cho hai siêu cường thế giới lúc bấy giờ là Mỹ và Liên Xô, và cho đến khi chiến tranh lạnh chấm dứt, và Liên Xô bị sụp đổ, thì vấn đề an ninh của Châu Âu vẫn tiếp tục được Mỹ lo gánh vác trong thời đại “đơn cực”.

Nhưng bây giờ thì tình hình không còn như thế. Đã có quá nhiều “nhân vật mới” xuất hiện trên sân khấu quốc tế khiến các thế cờ địa chính trị cũng đang bắt buộc có những thay đổi. Và xem ra Châu Âu vẫn tiếp tục không có một khả năng nào để ứng phó với tình hình an ninh cho chính mình trước các thế trận mới đang diễn ra dồn dập.

Ukraine, Hy Lạp, Libya: cả ba cuộc khủng hoảng hiện nay đều có tác động đến vấn đề an ninh của Châu Âu – kể luôn cả cuộc khủng hoảng của Hy Lạp vốn thông thường được công luận hiểu như “chỉ là” một cuộc khủng hoảng mang nội dung kinh tế tài chính. Nhưng có cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính nào mà không có tác động đến vấn đề an ninh ? Thậm chí trong lịch sử cũng đã có những cuộc chiến tranh xẩy ra mà ngòi nổ thường bắt đầu bằng những cuộc khủng khoảng kinh tế tài chính.

Trong những ngày gần đây một số báo chí phương Tây đã có những lời ca tụng ngợi khen bà Thủ tướng Đức Angela Merkel trước những năng động của bà: nhảy từ bàn đàm phán này sang bàn đám phán kia. Nhất là việc bà đã có công sức đàm phán với Putin để tránh cho Châu Âu có thể phải hứng chịu một cuộc chiến tranh ngay trong sân nhà. Nhưng có lẽ những lời ca tụng ấy hơi quá sớm (hoặc có chăng chỉ là những tuyên truyền để làm tăng thêm ảnh hưởng chính trị trong công luận chống lại một khả năng gây chiến tranh ở Châu Âu). Bởi vì, nếu ta đọc kỹ các tuyên bố, các nội dung kết quả của cuộc đàm phán …. thì phải công tâm mà nói bà Merkel cũng chẳng thu được bao nhiêu thành công trong các đàm phán với Putin … ngoài cái “thỏa hiệp đình chiến” khá mong manh và cũng không biết là sẽ “thọ” được bao lâu bởi vì trong quá khứ các cuộc đình chiến ở Ukrane đều đã bị các bên cố tình vi phạm ngay từ lúc chữ ký chưa ráo mực, và nhất là khi các bên tham chiến hầu như chẳng bên nào thèm để ý đến những “mệnh lệnh” đến từ cấp trên.

Riêng Putin thì xem ra cho đến nay chiến lược của hắn vẫn là phải tạo ra cho được một “hành lang” nối liền trực tiếp Nga với vùng Crimea (mà hiện nay, “các bên” đàm phán trên thực tế đã mặc nhiên công nhận như là một phần lãnh thổ chính thức của Nga) … và “hành lang” này bắt buột phải chạy xuyên suốt qua các vùng đất của Ukraine vốn đang nằm dưới sự kiểm soát của quân “phiến loạn” thân Nga (vùng đông-nam Ukraine).

Đó là chưa nói tới các vị trí ban đầu của các bên khi ngồi vào bàn đàm phán: chưa ngồi vào bàn đàm phán những cả bà Merkel lẫn ông Hollande (thêm vào đó là bà Cao Ủy Federica Mogherini của Ủy Ban Châu Âu) đều đồng thanh tuyên bố là “nhất quyết loại trừ” khả năng hổ trợ vũ khí cho Kiev. Vào bàn đàm phán, chưa biết Putin sẽ giở những trò ma giáo nào … nhưng tuyên bố như thế thì chẳng khác nào như mời ông … cứ tùy tiện … rồi chúng tôi sẽ tùy nghi xử lý !!!

Một trong những lý do để bà Merkel có thái độ khá “mềm mỏng” với Putin … là vì Nga là một “nước láng giềng” của Châu Âu, do đó dù muốn dù không cũng phải giữ tối thiểu một quan hệ hữu hảo để “đôi bên có thể cùng chung sống”. Một số báo chí hơi bạo miệng thì cho rằng bà Merkel vẫn còn bị cái não trạng của một người lớn lên dưới chế độ của DDR (Đông Đức). Đúng là Nga là láng giềng, là nước lớn … nhưng bà Merkel cũng chẳng bao giờ tuyên bố phải làm gì để đối phó với người láng giềng khổng lồ này. Mấy chục năm về trước thì Liên Xô vẫn là một anh láng giềng khổng lồ đấy chứ … nhưng đâu phải vì thế mà cả Tây Âu phải nhào vô Liên minh Varsavia đâu ? Ngược lại, phân nửa Châu Âu đã nhào vô NATO vốn là cái gai trong mắt của anh láng giềng khổng lồ Liên Xô. Trước khi ngồi vào bàn đàm phán mà đã tuyên bố rằng Nga là anh “láng giềng to lớn” … thì cũng như gián tiếp cho thấy là đã … chịu phủ phục ngay từ đầu.

Bây giờ nhìn sang vấn đề đàm phán về nợ của Hy Lạp. Vấn đề này cũng sẽ có những tác động lên vấn đề an ninh của Châu Âu. Trước đây có người đã tuyên bố rằng cần phải áp dụng những “tiêu chuẩn chính trị” khi đàm phán với chính phủ Hy Lạp. Nói như thế thì cũng khá đúng, dù rằng chưa ai nói rõ “tiêu chuẩn chính trị” ấy là những tiêu chuẩn gì trong trường hợp của Hy Lạp. Có lẽ phải nói là “tiêu chuẩn địa chính trị” thì thực tế hơn: bởi vì về các quan hệ truyền thống thì ai cũng biết là Hy Lạp rất gần với Nga, và điều này phải luôn luôn được xem như là một trong những yếu tố hàng đầu khi đánh giá các vấn đề của Hy Lạp. Như chúng ta đã thấy là Putin đã không để mất thời gian khi tuyên bố rằng Nga (dù rằng đang gặp một số khó khăn về kinh tế tài chính hiện nay vì hệ lụy của các chính sách cấm vận và trừng của Tây Âu trong vấn đề Ukraine và vì giá dầu khí xuống giá) sẳn sàng … cho vay ưu đãi Hy Lạp. Cũng như các lãnh đạo của Syriza đã tuyên bố là Hy Lạp sẽ bỏ phiếu chống lại bất cứ những biện pháp trừng phạt của Châu Âu đối với Nga trong vấn đề Ukraine. Đó là chưa nói đến việc Syriza cũng tuyên bố sẽ chống lại việc bỏ phiếu thuận TTIP (Transatlantic trade and investment partnership), hiệp định tự đo thương mãi giữa Mỹ và Châu Âu.

Ở trong các giới lãnh đạo của Bruxelles hiện nay đang có một câu hỏi: nên tiếp tục giữ Hy Lạp, không chỉ trong khối đồng Euro mà ngay cả trong UE … để rồi Hy Lạp sẽ trở thành “đạo quân thứ năm” của Mạc Tư Khoa ? Hoặc là thẳng tay hất Hy Lạp ra ngoài … nhưng như thế là sẽ trực tiếp dâng Hy Lạp cho Nga trên một cái khai bằng vàng. Ở đấy mới thấy vấn đề “đi” hay “ở” của Hy Lạp không phải chỉ đơn thuần là “tài chính”, hay là vấn đề “nguyên tắc” của UE, mà là vấn đề thuần túy “địa chính trị”, và tức là vấn đề an ninh của Châu Âu.

Tới vấn đề Libya thì Châu Âu lại càng tỏ ra … cực kỳ lúng túng. Trong các cuộc khủng hoảng, có lẻ Libya là một cuộc khủng hoảng cực gần Châu Âu (và coi như là sát hông của Ý). Đồng ý là Chính phủ của Matteo Renzi đã nhiều lần trước báo động với Châu Âu vấn đề Libya … nhưng xem ra cho đến nay các hồi chuông báo động của Chính phủ Ý cứ như là nước đổ đầu vịt: thứ nhất là do sự “hờ hửng bất quan tâm” của Mỹ (trong khuông khổ NATO), và lý do thứ hai là Châu Âu hoàn toàn thiếu khả năng chính trị Châu Âu, mỗi quốc gia thành viên của UE nhìn vấn đề Libya theo cục diện và ích lợi riêng tư của mình: Ý có quyền lợi của Ý, Pháp có quyền lợi của Pháp, Đức thì lại không muốn dây dưa vào đấy … Để rồi hôm nay cái gọi là nhà nước Hồi giáo IS đang bắt đầu lan rộng đến Libya, và Châu Âu vẫn tiếp tục ngồi đó bất động và bất lực bởi các quyền lợi cục bộ mâu thuẩn nhau giữa các nước thành viên. Và có lẽ câu hỏi cần phải được đặt ra là liệu Châu Âu nói chung, và Ý nói riêng, có khả năng phòng chống lại một cuộc tấn công tên lửa của IS từ một địa bàn trên đất Libya ? Câu hỏi rất đơn giản. Và Châu Âu vẫn cứ loay hoay đi tìm câu trả lời …

Và loay hoay đi tán dương khen thưởng bà Angela Merkel.

Roma, 15/02/2014 

Báo động Grexit.

(Chuyển ngử theo bài báo “L’allarme Grexit” của đặc phái viên Federico Rampino ở New York đăng trên nhật báo “la Republica” ngày 08/02/2015

http://ricerca.repubblica.it/repubblica/archivio/repubblica/2015/02/08/lallarme-grexit-torna-a-scuotere-leuropa-due-scenari-per-la-possibile-uscita-di-atene11.html?ref=search)

Giới báo chí gọi là “Grexit”: “Greek Exit”. Kịch bản trong đó Hy Lạp có thể ra khỏi hệ thống đồng Euro đang trở lại thành đề tài “hot” mấy hôm nay trong giới lãnh đạo chính trị và kinh tế tài chính Tây phương. Các chính phủ Tây Âu, từ Bá Linh đến Hoa Thịnh Đốn, từ Bruxelles đến Roma, tất cả đều đang “phân tích” kịch bản này. Các câu hỏi vẫn là những “câu hỏi muôn đời”: Tổn thất bao nhiêu ? Thiệt hại bao nhiêu ? Lợi lộc bao nhiêu ? Đứa nào lỗ ? Đứa nào lời ?

“Grexit” là một hiện tượng “vô tiền (nhưng chưa hẳn sẽ) khoáng hậu”: cho tới nay các văn bản luật lệ của hệ thống tiền tệ Euro chỉ dự trù …. “vào” mà thôi. Không có điều khoảng nào quy định “ra”. Trong khu vực Eurozone người ta chỉ “vào” chứ chưa ai nghĩ đến việc “ra”. Việc ra khỏi hệ thống Euro là một kịch bản “ngoại lệ” của hệ thống Euro.

Vấn đề không phải là “đồng ý” hay “phản đối” những quyết định đối với Hy Lạp.

Vấn đề là (bất cứ một quyết định nào) sẽ có những phản ứng, những tác động, những hệ lụy ra sao đối các quốc gia thành viên khác.

Hiện nay có hai “trường phái”. Trường phái thứ nhất, được gọi nôm na là trường phái “gánh nặng” (“ballast” theo tiếng Anh, ở Ý họ gọi là “zavorra”). Trường phái này hiện nay rất phổ thông ở Đức: Hy Lạp bị xem như là một gánh nặng, một thi thể không còn sinh lực, và nếu hất được nó ra khỏi con tàu Euro thì như trút bỏ được gánh nặng, con tàu Euro sẽ lấy lại vận tốc.

Trường phái thứ hai được gọi nôm na là “tiền lệ” (precedent): “Grexit” sẽ tạo ra một tiền lệ, có nghĩa là trong “câu lạc bộ Euro” người ta có thể “thoải mái ra vào”, và điều này sẽ tạo ra những câu hỏi đối với những trường hợp “khác” như Ý, Tây Ban Nha. Kết quả là thị trường tài chính thế giới, trước khả năng “ra vào như đi chợ” sẽ đòi hỏi những bảo đảm lớn hơn để bảo kê nợ nhà nước của các quốc gia này: diễn nôm ra là các công trái phiếu nhà nước của Ý và của Tây Ban Nha sẽ phải chịu lãi xuất rất cao vì các nhà đầu tư đòi lãi xuất cao nếu công trái phiếu đó không có “ổn định” trong hệ thống Euro.

Trước mắt là có rất nhiều tiếng nói của “cơ chế” bác bỏ kịch bản “Grexit”. Chẳng hạn như ông chủ tịch của Eurogroup, Jeroen Dijsselbloem (Hà Lan), đã vội tuyên bố rằng “chẳng có bản nội quy hay hướng dẫn để Hy Lạp có thê ra khỏi Euro”.

Tiếc là trong khi các “cơ chế” Euro đang tìm cách hảm phanh thì ngay chính Hy Lạp lại đang có khuynh hướng nhìn “Grexit” như là … “thần dược” (panacea), một thứ thuốc tiên .. uống vào là Hy Lạp trị dứt được cơn bệnh quái ác mà cái quốc gia nhỏ bé trên vùng biển Địa Trung Hải đã phải hứng chịu từ sáu năm nay: thắt lưng buộc bụng (austerity): Hy Lạp sẽ trở lại đồng tiền dracma … và cứ thế mà tha hồ …. phá giá … và càng phá giá thì càng … đẩy nền kinh tế nhà nước Hy Lạp tăng trưởng: boom xuất khẩu (hàng hóa xuất khẩu Hy Lạp sẽ rẻ hơn), boom du khách (du lịch sang Hy Lạp sẽ rẻ như bèo), nhà nước không còn phải lo vướn bận việc cắt xén ngân sách (tha hồ in tiền), và công ăn việc làm sẽ gia tăng. Một kiểu “happy-end” trong mấy cuốn phim ướt át của Holywood.

Tất cả những điều vừa kể trên có thể sẽ đưa đẩy bà Angela Merkel, ông Mario Draghi, và cả Alexis Tsipras … đến những quyết định kiểu … “một đi không trở lại” ? Dù rằng có thể đó là những quyết định dựa trên những tính toán sai lầm ?

 A grexit – the only way to enable a well-functioning eurozone?

(from http://www.macroeconomicus.com)

a grexit – the only way to enable a well-functioning eurozone? - See more at: http://www.macroeconomicus.com/?page_id=2671#sthash.JRWKsUfk.dpuf

a grexit – the only way to enable a well-functioning eurozone? - See more at: http://www.macroeconomicus.com/?page_id=2671#sthash.JRWKsUfk.dpuf

Theo tờ tuần báo Der Spiegel của Đức thì chính phủ Bá Linh đã không còn mất ăn mất ngủ trước một khả năng “Grexit” (cách đây vài năm thì đúng là một nỗi ám ảnh hãi hùng cho Bá Linh). Và đến cả chính phủ Hoa Thịnh Đốn cũng không còn mấy “khoắc khoải” về một sự ra đi của Hy Lạp. Theo lời của một quan chức cao cấp của chính phủ Đức có mặt ở Hoa Thịnh Đốn mấy hôm nay thì ... “Grexit … họa chăng sẽ là một đại họa cho người Hy Lạp, chỉ riêng cho người Hy Lạp. Đối với khu vực Eurozone sẽ là một cú sốc … khá khiêm nhường, chẳng đủ sức gây sóng gió. Nền kinh tế Hy Lạp quá bé so với toàn thế giới, (2% trên tổng số PIL của Châu Âu, và chỉ zero phẩy mấy đối với PIL của thế giới), do đó Grexit sẽ là một “non-event”.

Cả hai “trường phái” vừa kể trên có thể “liên minh” với nhau, cùng “hợp đồng tác chiến” với nhau: dân Đức thì tin là Grexit càng chỉ có lợi cho Đức, dân Hy Lạp thì tin vào “thần dược” dracma để khôi phục lại nền kinh tế.

Theo một nghiên cứu của IFO, một viện nghiên cứu kinh tế của Đức, thì kịch bản “Grexit” là kịch bản tốt nhất cho Đức. Cho dù các ngân hàng chủ nợ của Đức có thể bị thất thoát, nhưng nói cho cùng nước Đức vẫn … còn lời: trong trường hợp Grexit Đức sẽ mất khoảng 75,8 tỉ Euro, nhưng để cứu Hy Lạp thì Đức sẽ phải chi ra 77,1 tỉ. Thế là có lời.

Tuy nhiên trung tâm nghiên cứu Bruegel của Bruxelles và Ieseg School of Management ở Lilla, đưa ra hai kết quả ngược lại. Nếu Hy Lạp rút ra khỏi đồng Euro, và trở lại đồng tiền dracma thì có nghĩa là tất cả các hoạt động kinh tế tài chính của Hy Lạp, kể luôn cả các hợp đồng vay nợ, các tài khoảng ngân hàng,  sẽ được chuyển đổi sang đồng dracma. Và đầu tiên là sẽ nổ ra hàng loạt các vụ kiện tụng tranh chấp, nhất là đối với những đối tác tài chính nước ngoài, vốn đòi phải được thanh toán bằng đồng Euro, và đấy là những tranh chấp kiện tụng ra các tòa án thường kéo dài rất lâu, rất tốn kém, và cũng không có gì chắc chắn. Và trước mắt là ở Hy Lạp sẽ nổ ra sự hốt hoảng lo mất giá trị đồng tiền có trong ngân hàng: sẽ diễn ra cảnh xông đến các ngân hàng để rút tiền ra, tẩu tán tiền ra ngoài (thực ra thì giới giàu có và quyền chức ở Hy Lạp chắc cũng đã tẩu tán phần lớn tiền bạc ra ngoài rồi). Kế đến là đồng dracma sẽ được phá giá, có thể đến 50%, để nâng cao khả năng cạnh tranh xuất khẩu. Trên thực tế thì hiện nay để nâng cao cạnh tranh xuất khẩu các cơ sở sản xuất của Hy Lạp đã “áp dụng tự động” giảm giá “khuyến mãi” 50% trên giá chính thức rồi. Song song đó là nền kinh tế du lịch: bãi biển và nắng ấm của Hy Lạp sẽ rẻ gấp bội so với bãi biển của Ý hay của Tây Ban Nha. Nhưng ngược lại, Hy Lạp sẽ phải trả giá rất đắc về “đối nội”: tất cả các mặt hàng nhập khẩu: dầu khí, nguyên liệu, sản phẩm cao cấp … đều tăng giá, và do đó sẽ đẩy lạm phát lên cao, từ đó giá trị và sức mua của các tài khoảng tiết kiệm của xã hội sẽ bị bào mòn. Trong kịch bản này, Hy Lạp cũng sẽ bị loại ra khỏi thị trường tài chính thế giới (chẳng ngân hàng nào sẽ cho Hy Lạp vay nợ) giống như đã xẩy ra với Argentina độ nào. Kết quả là các ngân hàng Hy Lạp sẽ phá sản … và chính phủ Tsipras có lẽ sẽ phải bắt buộc “quốc hữu hóa” các ngân hàng này … và điều này có nghĩa là sẽ phải cứu các ngân hàng Hy Lạp bằng chính ngân sách nhà nước Hy Lạp … và có nghĩa là chính phủ Hy Lạp lại sẽ phải tăng áp lực thuế … dù rằng rất có thể là chinh sách thuế sẽ “công bằng” hơn hiện nay (đánh thuế mạnh vào giới giàu có).

Đó là những “mặt trái” của kịch bản Grexit.

Các cơ quan nghiên cứu còn đi xa hơn một bước. Áp dụng kịch bản Grexit vào các trường hợp như Ý và Tây Ban Nha .

Vẫn theo các cơ quan nghiên cứu nói trên thì trong trường hợp Ý … kết quả sẽ có một thay đổi … theo chiều hướng tích cực. Phá giá đồng dracma không tạo ra được bao nhiêu thuận lợi cho Hy Lạp, bởi vì Hy lạp không có nhiều cơ sở sản xuất hàng xuất khẩu. Trong khi Ý thì ngược lại: Ý là một siêu cường xuất khẩu Châu Âu, chỉ sau có Đức. Và do đó trong trường hợp của Ý, phá giá đồng lire có thể giúp Ý nâng cao khả năng cạnh tranh thương mãi đáng kể. Nhưng còn lại những mặt trái khác thì những gì đã nói trong kịch bản Grexit sẽ y hệt trong trường hợp của Ý.

Câu hỏi đặt ra là: tại sao lại “liên đới” Grexit với viển ảnh của Ý và Tây Ban Nha ? Bỏ ra một bên các lập luận chính trị mị dân và ái quốc cực đoan của các lực lượng chính trị bài ngoại (như Lega Nord, như Fratelli d’Italia, như 5 sao), vấn đề là khi đã xảy ra một lần … thì tại sao không thể xảy ra lần thứ hai, thứ ba ? Nếu đã có thành viên rút ra khỏi câu lạc bộ, thì điều này có nghĩa là ai muốn vào thì vào, ai muốn ra thì ra. Vấn đề nằm ở chổ là khi thị trường tài chính nhận ra được “khả năng ra vào thoải mái” này … thì lập tức sẽ nổ ra các kế hoạch đầu cơ lên công trái phiếu của các quốc gia có khả năng “ra”: các công trái phiếu của nhà nước Ý hay của Tây Ban Nha sẽ phải chịu tiền lãi rất cao bởi vì các nhà đầu tư, trước viển ảnh “rút ra”, sẽ đòi hỏi phải được trả lãi cao trước khi họ mua công trái của Ý hay của Tây Ban Nha với “hiểm nguy” là những công trái phiếu này có thể sẽ trở thành “giấy vụn” khi Ý hay Tây Ban Nha ra khỏi đồng Euro. Kết quả cuối cùng là ngân sách nhà nước Ý hay của Tây Ban Nha càng có thêm gánh nặng lãi xuất.

Trở lại kịch bản Grexit. Người ta quên không chú ý đến con gấu Nga vẫn còn đang ngồi đó đợi thời cơ để sẳn sàng dang rộng hai tay đón Hy Lạp vào quỹ đạo của Putin.

Roma, 09/02/2015

 chuyển ngữ