Trời sinh tôi ra làm thân cỏ cú ...

Hôm qua có một cuộc biểu tình của một số "Phong trào xã hội dân sự" chống chính phủ ở Roma. Cũng như những lần trước đây, khi những cuộc biểu tình do các "phong trào" đứng ra tổ chức thì thường hay đi đến bạo động (đập phá xe cộ, cửa tiệm, ngân hàng, quăng đá, ném molotov ....), và cũng như những lần trước, cảnh sát công an cũng tung ra lực lượng hùng hậu để đàn áp .... Cả hai bên (phía biểu tình và bên cảnh sát) .... bên nào cũng "thẳng tay".

Và lần nào cũng xẩy ra những xô xát gây thương tích ... Và lần nào rồi cũng có thưa kiện ... nhưng rồi sau đó cũng chẳng biết ra sao (vì chỉ mấy ngày sau là không thấy báo chí nói đến nữa).

Nhưng hôm qua, trong cuộc biểu tình ở Roma, lại xẩy ra chuyện một anh "công an chìm", tức là mặt thường phục, nhưng đầu đội nón sắt của cảnh sát và tay cằm dùi cui cảnh sát  (tức là nửa chìm nửa nổi) ... đã dùng chân đá vào bụng một cô gái trong khi cô này đã bị một cảnh sát khác uy hiếp té nằm xuống đường rồi.

 Công an Ý "nửa chìm nửa nổi" đạp vào bụng cô gái đã té nằm trên đường.

Nhìn cái cảnh một người là đại diện quyền lực của nhà nước lạm dụng quyền lực của mình để đánh đập không cần thiết (không cần thiết vì cô gái đã nằm xuống đường và đang bị một cảnh sát khác uy hiếp) ... dùng chân đá vào bụng (của một phụ nữ) ... làm tôi nhớ đến cái ảnh của anh công an dạo nào bên xứ rồng rắn đạp vào mặt của một người biểu tình chống nước "lọa".

 

Công an xứ rồng rắn đạp vào mặt người biểu tình

Hình như ở đâu cũng thế, cho dù đất nước đó có dân chủ hay không dân chủ ... thì các bộ máy trấn áp đều có những cung cách hành xử như nhau: lạm dụng quyền lực để đánh đập một cách không cần thiết người dân ... 

Ở đâu cũng thế. Nhân sự của bộ máy đàn áp (apparato repressivo) , ở bất cứ chế độ nào, nhất là ở các cấp thấp (công an đứng đường) ... thì thường là xuất thân từ giai cấp thấp hèn trong xã hội .. nên vốn đã bị mặc cảm ... nên khi khoác được lên mình cái "uy quyền đại diện cho nhà nước" là họ xem như đó là phương tiện duy nhất để xóa bỏ gột rửa các mặc cảm của nguồn gốc thấp hèn của mình ... và họ phô trương cái "quyền lực" đó bằng những hành vị bạo động vô tội vạ trước những người dân yếu đuối ....

Và cũng chính những lực lượng trấn áp này ... lại là những bộ phận dễ bị mua chuộc nhất khi có "chính biến".

Nhưng có lẽ cái khác biệt của một nước dân chủ với một nước không dân chủ là ... ít ra anh cảnh sát "nửa chìm nửa nổi" hôm qua đã bị tòa án truy tố về tội "lạm dụng quyền lực và gây thương tích" ....  Tức là nhà nước còn biết "răn dạy" đám "lực lượng đàn áp" .... (có kết quả hay không là chuyện khác).

Trước mặt quan tòa, anh công an "nửa chìm nửa nổi" biện minh thế này: "... tôi đang ngó lên trời để xem có chay xăng tẩm lửa nào bay đến phía chúng tôi hay không ... nên không thấy mặt đường do đó tôi dẫm phải lên người cô gái ... mà tôi cứ nghĩ rằng mình đang đạp trúng một cái ba lô (sic !!!)". Xem hình thì thấy lúc đang đạp cô gái ... anh công an "nửa chìm nửa nổi" ngó xuống đất rành rành ... Đúng ra có lẽ anh công an nên biện minh rằng "mình bị mù" !!!

Còn ở mấy xứ rồng rắn thì công an đạp vào mặt người dân ... nhưng chẳng có một cơ quan chức năng nào của nhà nước dám "hé môi" !!! Và anh công an ... chắc cũng "bị đá lên".

Nhìn những cảnh này lại nhớ cái thời chống chính quyền Mỹ-ngụy ở Sài Gòn, thanh niên sinh viên học sinh hay hát  bài "Làm thân cỏ cú" của nhạc sĩ Miên Đức Thắng:

Trời sinh tôi ra làm thân cỏ cú

Trời sinh anh ra làm thân đại thụ.

Nay anh vươn mình che lấp thân tôi

Nước mưa có đổ cũng chẳng được bao nhiêu !!!

....

Nhưng một ngày vừa nắng lên khơi

Nhưng một ngày đoàn quân ra đi

Đời tôi hết làm thân cỏ cú

Đời anh hết làm thân đại thụ.

....

Roma, 15/04/2014

Ali McGraw

Ali McGraw. Chắc là đối với đại bộ phận phần lớn cô cậu thanh niên ở vào khoảng tuổi mới lớn hay đôi mươi của thời hậu hiện đại hôm nay – trên thế giới cũng như ở Việt Nam – cái tên Ali McGraw này cũng chẳng có ý nghĩa gì cả ...

Thế nhưng đối với những U60-U70 thì cái tên Ali McGraw này cũng đã một thời làm mưa làm gió. Thì thời đó các cô cậu mới lớn ai mà không đọc quyển tiểu thuyết tình cảm ướt át ... để rồi đến năm 1970 lại nối đuôi nhau đi mua vé xem phim ..... Love Story (Truyện tình).

Cá nhân tôi thì đọc quyển tiểu thuyết này đã được dịch ra tiếng Việt lúc còn ở Việt Nam, và đến năm 1972, lúc ấy đã sang du học ở Ý, tôi mới được xem phim này đã được chuyển ngữ sang tiếng Ý.

Phim Love Story ra mắt khán giả vào mùa Giáng sinh năm 1970, lúc đó nàng Ali McGraw cũng đã 31 tuổi rồi, nhưng còn đẹp lộng lẫy, cái đẹp “huyền thoại” của những nữ sinh viên Mỹ tóc dài đơn sơ, ăn mặc kiểu “hippy” theo cao trào phản chiến của các đại học Mỹ thời đó (ai mà không nhớ đến những hội diễn nhạc trẻ kiểu Woodstock với khẩu hiệu cực “tác động” “No war, make love”)

 Ali McGraw và Ryan O'Neal trong một "áp-phích" của phim "Love Story"

Trở lại cuốn phim. Cuốn phim ra đời và lập tức trở thành một “hiện tượng”, không chỉ là một hiện tượng đơn thuần sân khấu điện ảnh (phim được mệnh danh, nói theo kiểu Ý “sentimentale per antonomasia”  (phim đầm đìa đẫm lệ)), mà Love Story đã nhanh chóng trở thành một “mãnh văn hóa pop” của những thập niên 70 của thế kỷ trước. Cuốn phim lập tức được trình chiếu đồng loạt ở khắp nơi trên thế giới, và Ali McGraw lập tức trở nên nổi tiếng. Cũng như “phân nữa kia” của cuốn phim là nam tài tử Ryan O’Neal cũng trở nên nổi tiếng.

 Ali McGraw và Ryan O'Neal năm 2002 trong một buổi trình giải Oscar

Cuộc đời có những khúc quanh không ngờ. Nếu không có cuốn phim Love Story ?

 Trước khi trở nên nổi tiếng, Ali McGraw, vốn là một “sắc đẹp trời cho”, làm người mẫu trong giới thời trang, đóng một vài vai trong một vài đoạn phim quảng cáo và đôi lần cũng có lên sân khấu. Phim truyện đầu tiên có Ali McGraw thủ vai chính là cuốn phim “La ragazza di Tony” ra mắt khán giả một năm trước đó, phỏng theo tiểu thuyết của Philip Roth viết vào năm 1959.

Với phim Love Story, Ali McGraw được “xưng danh” (nomination) Oscal và chiếm được giải “Golden Globe”. Đến năm 1971 Ali McGraw được “lên bìa” của tập san “Time”.

 

Ali McGraw "lên bìa" tạp chí "Time" 1971

Sau “đại thắng” của phim Love Story, McGraw thủ vai chính trong hai phim khác cũng rất nổi tiếng: phim “Gateway” và “Trincea d’asfalto”. Trong phim “Gateway” McGraw thủ vai chính chung với nam tài tử nổi tiếng Steve McQueen, và sau đó cũng trở thành chồng của cô.

 Ali McGraw và Steve McQueen trong phim "Gateway"

Ali McGraw ba lần lập gia đình và cả ba lần đều ly dị.

Hình ảnh Ali McGraw đã kết liền với cuốn phim để đời Love Story.

Hôm nay mùng một tháng tư (coi chừng cá tháng tư !!!)  Ali McGraw ăn sinh nhật 75 tuổi.

Roma, 01/04/2014

Một ngày thứ bảy 222 với 2 sự kiện tích cực.

Hôm nay thứ bảy 22/02/2014 có một sự trùng hợp tích cực của hai sự kiện, dù rằng giữa hai câu chuyện không có một tương quan trực tiếp nào cả (nhưng có những ảnh hưởng hệ lụy gián tiếp trên sân khấu chính trị ngoại giao).

Trong khi các mạng truyền thông đang trực tuyến buổi lễ tuyên thệ của Chính phủ mới của Ý, chính phủ của Matteo Renzi, một chính phủ mang nhiều sắc thái đổi mới: từ “ngoại hình” (trẻ, người mới, 50% bộ trưởng gái ...) đến nội dung với những hứa hẹn về cải tổ cơ chế, luật pháp, hiến pháp .... song song cách đó mấy ngàn cây số Quốc hội của Ukcraine đã hạ bệ Tổng thống “thân Nga” Yanukovich, tuyên bố sẽ tổ chức bầu cử lại ... và lãnh tụ đối lập của phòng trào cam Yulia Tymoshenko đã được trả tự do.

Trước mắt (hy vọng) là nước Ý đang sắp sửa sang trang. Người ta đã bàn cãi nhiều về “hiện tượng Renzi” với những nghi vấn ít nhiều cũng có cơ sở. Người ta cũng đã “phê phán” về “quá trình chiếm lãnh hành pháp mà không thông qua bầu cử Quốc hội” (như chính Renzi đã hứa trong quá khứ !!!). Thậm chí ngay trong nội bộ đảng Dân Chủ (PD), là đảng của Renzi, thậm chí là đảng mà Renzi là Tổng bí thư, cũng có những tiếng nói “xét lại” .... kiểu “thế nào là cánh tả ????”

Ở một xã hội có đời sống dân chủ biện chứng thì tất cả những nghi vấn, những ý tưởng xét lại, những trăn trở, những mối bất đồng thuận ... là điều tự nhiên, thậm chí cũng có thể nói đó chính là máu huyết nuôi dưỡng đời sống dân chủ. Vì nếu không có sự cọ xát của những ý tưởng trái nghịch nhau ... thì sớm muộn gì đời sống dân chủ cũng sẽ bị khô cạn chết dần chết mòn ... như một cơ thể không còn máu huyết.

Nhưng cũng có lúc phải có đủ nhận thức biết đất nước đứng trước nguy cơ vực thẩm, chỉ một bước nữa thôi là tiêu tan hết mọi việc không gì cứu vãn được, và cũng phải có đủ can đảm chấp nhận đối đầu với những “cái mới”, dù rằng những “cái mới” ấy nó không theo “bài bảng lớp lang” như người ta đã quen thấy, thậm chí chính vì những “bài bảng lớp lang” đã bị rơi vào tình trạng sơ cứng không còn đủ khả năng đối phó với những biến đổi môi trường chung quanh ... mà những “cái mới” đã được đẻ ra.

Lịch sử nhân loại đã nhiều lần chứng minh cho thấy những “cái mới” thực ra không phải từ trên trời rơi xuống mà nó là con đẻ tự nhiên của những “cái cũ” đã bị sói mòn ...

Chính phủ của Matteo Renzi được các mạng truyền thông ca tụng về những cái mới: một Thủ tướng chưa đến tứ tuần, tuổi trung bình của Hội đồng chính phủ là 46 tuổi (lên đến 46 cũng vì có “bố già” Pier Carlo Padoan, Bộ trưởng kinh tế 63 tuổi), phân nữa Hội đồng bộ trưởng mặc váy, Hội đồng bộ trưởng “thon thả” (snello) với 16 Bộ trưởng, 12 trên 16 Bộ trưởng ... lần đầu trực tiếp nắm quyền hành pháp ...

Chính phủ Matteo Renzi

Nhưng đó chỉ là những “cái mới” mang tính “ngoại hình”. Chắc chắn “ngoại hình” cũng có chứa đựng thông điệp, nhất là ở thời buổi hậu hiện đại đa truyền thông và tất cả mọi chuyện đều bị marketing-hóa ... thì cũng không ái dám lơ là “ngoại hình”. Nhưng “ngoại hình” cũng chỉ có “ép-phê” được năm bữa nữa tháng ....

Về lâu về dài là cái “nội dung” của chính phủ mới của Renzi: những hứa hẹn cải tổ luật pháp, cơ chế, hiến pháp, những thay đổi đơn giản hóa bộ máy hành chánh nhà nước, những hoạt động “kích cầu” để tạo công ăn việc làm, để vực dậy nền kinh tế trì trệ của Ý (cái “Job Act” mà Reni vẫn hay đem ra úm bà la như một kiểu thần chú xua ma đuổi quỷ) .... Đó chính là những cái thật sẽ quyết định vận mạng, không phải là vận mạng của chỉ mỗi một Renzi, mà vận mạng của một chính phủ, vận mạng của lực lượng trung tả, vận mạng của cả nước Ý.

Chưa bao giờ mà vận mạng của nước Ý gắn liền với vận mạng chính trị của các lực lượng trung-tả như hiện nay. Câu nói nghe qua như có hơi hướm tuyên truyền cực đoan. Nhưng sự thật là như thế. Không phải vì chỉ có “trung-tả” mới gắn liền với đất nước. Mà chỉ vì trong hơn nữa thế kỷ vừa qua, và nhất là trong hai thập niên chót, tất cả các lực lượng hữu khuynh đã thay phiên nhau lên cầm quyền nước Ý ... và đã chứng minh cho thấy là các lực lượng hữu khuynh ở Ý đã không có đủ khả năng để hóa thân thành bướm ... mà chỉ loay hoay ở trạng thái sâu bọ đục khoét.

Chắc chắn là chính phủ của Renzi sẽ gặp nhiều trở ngại: trở ngại đầu tiên, và lớn nhất, là các cam kết với Châu Âu về bội chi ngân sách, về nợ nhà nước (tối đa 3% trên GDP), về thuế khóa, về cải tổ cơ chế nhà nước. Sau hơn nữa thế kỷ tự do mượn nợ mà ăn, tự do phung phí ngân sách để mua chuộc sự đồng thuận của cử tri, tự do bòn rút công quỹ, tự do phung phí vào các công trình xây dựng vô ích nữa vời “nhiều khói ít thịt”, nước Ý đã phải đối đầu với sự thật phủ phàng là không thể nào tiếp tục vung vãi trong khi nợ như chúa chổm, phải áp dụng chính sách thắt lưng buộc bụng, cắt xén phúc lợi xã hội ... và điều này đã tạo ra những căng thẳng trong xã hội. Đúng là vấn nạn tham nhũng lạm quyền của giai cấp lãnh đạo chính trị đã làm cho đa số cử tri không còn tin tưởng vào chính trị. Hàng loạt hiện tượng tẩy chai chính trị nổi lên như nấm. Nhưng thực ra không phải chỉ có tệ nạn tham nhũng hối lộ là nguyên nhân chính. Hay ít nhất đó không phải là nguyên nhân duy nhất. Cử tri Ý vốn xưa nay được “vỗ béo” bằng những “phúc lợi” do các đảng cầm quyền thay nhau phân phát vô tội vạ (tiền nhà nước, lại là tiền vay nợ, kiểu mượn đầu heo nấu cháo) ... Nay bổng dưng thấy “phúc lợi” bị cắt xén, hàng loạt đặc quyền đặc lợi từ những vùng hẻo lánh đồng quê đến thành thị náo nhiệt, từ những người nông dân dốt nát đến những bác sĩ kỹ sư trí thức đầy mình ... bổng thấy quyền lợi hằng ngày của mình bị va chạm. Đơn giản một ví dụ: chỉ cần ngân quỹ cắt xén là các nông dân tỉnh lẽ mất “trợ cấp bù lỗ nông nghiệp”, hay bác sĩ luật sư mất hàng loạt hợp đồng béo bở với chính quyền địa phương. Thế là “mất lòng tin” vào cơ chế chính trị. Người ta bảo có thực mới vực được đạo là thế. Không có “thực” thì đào đâu ra “niềm tin” vào đảng phái chính trị ?

Chính phủ Renzi hứa hẹn nhiều, trước mắt thì chỉ biết là Renzi đã thành công trong việc “đột phá” vào thành lũy của một cơ chế chính trị ù lì sơ cứng, chỉ mượn danh nghĩa “lớp lang bài bảng” để ngăn chận mọi đổi mới với mục tiêu là tiếp tục gìn giữ những đặc quyền đặc lợi của giai cấp lãnh đạo chính trị. Trước mắt là Renzi đã làm được những bước mà gần hai thập niên vừa qua các đảng phái, tả cũng như hữu, đã tuyên bố là có “thiện chí” nhưng rồi ... vẫn hoàn “chí thiện” (cho xuất phát dự luật cải tổ luật bầu cử Quốc hội, bãi bỏ Thượng viện, thay đổi điều V của hiến pháp).

Nếu là người có công tâm thì cũng phải chấp nhận đợi thời gian: ít ra cũng phải đến hè này người ta mới có thể kiểm chứng được là chính phủ của Renzi có thực đưa nước Ý sang trang hay không.

Cũng phải nhìn nhận là trong tình hình dầu sôi lửa bỏng như hiện nay, một bên là chính sách thắt lưng buộc bụng mà Châu Âu đang áp đặt, một bên là kinh tế sản xuất trì trệ, sức mua giảm hẳn, công ăn việc làm không có ...Tình hình như đi giữa hai lằn đạn, chỉ cần một chút sơ sẩy thì cũng đến toi mạng .... do đó cũng không dễ gì nhanh chóng có những giải pháp có hiệu lực một sớm một chiều.

Nhưng vấn đề là chính phủ Renzi cũng khó mà có thể yên tâm hoạt động: các “thế lực thù địch” rồi sẽ “diễn biến hòa bình” tạo khó khăn cho chính phủ, và nhất là cố tình sói mòn uy tín chính trị của Renzi. Mà nào chỉ có phải là “các thế lực thù địch” không đâu. Ngay chính trong nội bộ đảng PD, đảng mà chính Renzi là Tổng bí thư, cũng đã có những “luồn tư tưởng” đang tìm cách xét lại đủ thứ. Thậm chí còn có người trong đảng đề nghị “xét lại ... thế nào là một đảng tả ???”.

Súng bắn phía trước, súng nổ phía sau, hai bên tả hữu ầm ầm bom đạn ... thế mà cả cánh quân phải ngồi đó mà xét lại .... “thế nào là chiến tranh” ... thì đúng là ... đảng này sinh ra không phải để thắng cử chính trị ... mà để thua ... để rồi vỗ ngực tự xưng là ... ta thua một cách hào hùng (sic !!!).

Trong buổi ra mắt danh sách Hội đồng chính phủ với báo chí, Matteo Renzi đã tuyên bố: “Chính phủ này là do tôi quyết định. Toàn bộ Hội đồng chính phủ phải làm việc dưới quyền của tôi. Tất cả trách nhiệm đều thuộc về tôi. Bất cứ một rủi ro nào ... thì trách nhiệm là hoàn toàn của tôi”. Hay nói theo ngôn ngữ “renziano”: “Mi giocco la faccia” (Chơi luôn cả thanh danh).

Đến đây là bắt đầu màn xiếc ly kỳ nhất: người đu xiếc một mình lơ lững trên dây, phía dưới không có lưới an toàn. Chỉ cần một chút sơ sẩy ... là tiêu mạng. Chỉ biết cầu chúc cho người đu xiếc đi hết đoạn dây oan nghiệt một cách an toàn. Không phải chỉ vì tánh mạng của người đu xiếc mà thôi. Mà bởi vì nếu người đu xiếc có mệnh hệ nào ... thì chỉ còn lại những thằng hề trơ trẻn với những màn hề rẽ rún mị dân.

Cũng trong ngày hôm nay, cách Roma mấy ngàn cây số, người dân Ukcraine sau cùng cũng đã hạ bệ được một Tổng thống độc tài thân Nga, đã đàn áp tất cả các lực lượng đối lập, đã chấp nhận làm tôi mọi cho Nga bất chấp lại những ý kiến phản đối của quần chúng. May mắn nhất là dưới áp lực của ngoại giao quốc tế (Châu Âu) Ukcraine đã đi đến một giải pháp chính trị: hạ bệ Tổng thống Yanukovich, trao trả tự do cho “nữ tướng phong trào cam” Yulia Tymoshenko, tổ chức bầu cử lại Tổng thống.

Những cuộc bạo loạn trong những ngày qua ở Kiev

Tình hình ở Ukraine cũng không đơn giản. Một quốc gia lớn gấp hai lần nước Ý, với khoảng 50 triệu dân chia làm 3 “sắc tộc”: sắc tộc nói tiếng Nga, sắc tộc nói tiếng Ukcraine, sắc tộc nằm giữa. Nếu không có một giải pháp chính trị nhanh chóng, thì Ukraine có thể biến thành một trường hợp nội chiến như của Jugoslavia vào những thâp niên 80. Một cuộc nội chiến nếu xẩy ra ở Ukcraine có “triển vọng” là đẻ ra hàng loạt “quốc gia tự trị” như những mãnh mìn bay lạc tứ tán ở ven vùng biên giới giữa Nga và Châu Âu. Và có điều là Ukraine là địa bàn mà phần lớn khí đốt của Nga phải chạy qua đây trước khi đến những vùng đất giàu có của Châu Âu.

Trong một ngày thứ bảy, đã cùng lúc xẩy ra hai sự kiện tích cực. Hy vọng cả hai sự kiện sẽ có “hậu”.

Một là cho vận mạng nước Ý.

Một là cho vận mạng Châu Âu.

Roma, 22/02/2014

Nỗi gian truân của người không mua được hàng Ý

Hôm nay tập đoàn FIAT chính thức tuyên bố đổi tên thành FCA (Fiat Chrysler Automobilies - Phát âm "ép-xi-ây" theo cách Mỹ). Đại bản doanh sẽ được đặt ở Amsterdam và đại diện văn phòng thuế má sẽ được đặt ở London.

Cũng trong mấy hôm nay tập đoàn Electrolux của Thụy Điển đang hâm dọa sẽ đóng cửa các cơ sở sản xuất ở Ý.

Hôm nay trên nhật báo "la Repubblica" có đăng một truyện ngắn loại "khoa học giả tưởng" nhưng cũng không giả tưởng lắm ...

Nguyên tác truyện này có tên "L’odissea dell’uomo che non riusciva a comprare italiano" của nhà văn Stefano Benni.

Ông Tarquinio đẩy xe để đồ đầy ắp hàng hóa đến quầy trả tiền với vẻ mặt hầm hầm. Cô thu ngân, vốn có “cảm tình” với các bác lớn tuổi nhưng mái tóc nhuộm đen lóng lánh, chào đón ông với nụ cười mời mọc:

-          Ồ … đầy hàng thế này hỉ ông Tarquinio. Nhưng sao mà mặt mày ưu phiền thế ? Có chuyện gì không ?

-          Cô Zaira ơi, cả một đại họa – Tarquinio than thở – Tôi cũng chẳng phải là người ái quần ái quốc chi cả, nhưng tôi yêu nước tôi. Làm sao tôi có thể dửng dưng trước cảnh tàn phá của cái mà người ta gọi là “tư nhân hóa” hảng xưởng ? Để rồi bán tháo bán đổ cơ ngơi tài sản của mình cho ngoại bang ? Rốt cuộc nước Ý sẽ còn giữ lại được bao nhiêu thứ trong tay ? Hổm rày thiên hạ đang bàn chuyện bán cơ quan bưu điện. Họ dám bán cho cả mấy tay Trung Quốc. Đến bưu điện thì lúc nào cũng sắp hàng dài dài, cô thử nghĩ, mai kia mốt nọ sẽ có một người Ý hưu trí nghèo khó … đứng sắp hàng với cả trăm thằng … Trung Quốc ?

-          Không … không phải như thế đâu ông Tarquinio ơi. Nào có phải là bán hết trơn hết trọi đâu …. Hy vọng thế … Tuy nhiên tôi cũng đồng ý bảo vệ “made in Italy” tới cùng. Ngoại bang không thôn tính ta được đâu ....

Nghe tới đấy, ông Tarquinio nở một nụ cười ... làm lóe sáng cả cái hàm răng giả.

-          Ông Tarquinio, tôi hiểu ông – Zaira tiếp tục –, nhưng coi nè, ngoại bang đã đặt chân lên đất nước ta rồi. Không phải tôi muốn bêu rêu những gì mà ông tính mua. Nhưng ... đây này, ông đã lấy cái thẻ sô-cô-la Pernigotti trong khi cơ sở Pernigotti vừa mới bị Thổ Nhĩ Kỳ mua. Chính ông vua của hạt phỉ (nocciole) Toksoz mua đấy. Người ta truyền tụng rằng chính ông này đã có lần gặp một con sóc kỳ diệu ...

-          Tôi không bao giờ thèm mua một thẻ sô-cô-la như thế – Tarquinio tức giận hét lên – Tôi đổi nó với mấy cục sô-cô-la “Baci Perugina” đây.

-         Ối – Zaira thở dài – mà Perugina cũng chẳng còn là ... Ý. Bây giờ đã về tay của tập đoàn siêu quốc gia Nesstlè có đại bản doanh ở Thụy Sĩ. Cũng như gói mì ống nhỏ để nấu súp (pastina per brodo) Buitoni mà ông vừa mới mua. Cả cái hũ da-ua (yogurt) có mùi việt quất (mirtillo) hiệu Parmalat, rất tiếc ông sẽ phải thất vọng, tất cả đã về tay của tập đoàn Pháp Lactalis hết rồi.

-         Bỏ, bỏ lại hết – Tarquinio nói, tay ném một cách xổ xàng mấy gói đồ vào trong một cái xe đẩy trống – Khiếp thật !!! Thôi thì tạm quên sầu với chai bia tuyệt ngon này. Hay tôi làm đại một chai spumante, hay vô luôn một chai rượu đỏ.

-        Chai bia Peroni ... rất tiếc là của Nam Phi. Và ông tính lấy chai spumante Ganci ... nhưng Ganci bây giờ là của mấy tai đại gia Nga. Còn rượu Chianti bây được sản xuất với nho trồng trong một nông trại .... thuộc quyền sở hữu của ... Hồng Kông.

-          Chán thật !!! Thôi đành phải “ta về ta tắm ao ta”: spaghetti với sốt cà.

-          Tôi không muốn tiếp tục làm ông thêm bực – Zaira vừa nói vừa lắc đầu nhè nhẹ – nhưng gói spaghetti Delvedere mà ông có trong xe là của ... Argentina, còn cái hộp cà chua Aerre ... thì vừa mới bị Mitsubishi mua lại. Mitsubishi cùng với Kawasaki đang tìm cách chế ra một loại airbag .... có hương vị ... sốt ragù !!!

-          À ... Mitsubishi .... nhưng tôi vẫn thích những chiếc mô-tô lộng lẫy huy hoàng của Ý – Tarquinio nhấn mạnh – Mấy chiếc Ducati, Benelli của chúng ta đấy.

-          Ducati thì đã “nhập quốc tịch” Đức rồi, còn Benelli thì đã bán cho Trung Quốc mất rồi – Zaira vừa thờ dài vừa vói tay lấy hàng trong xe – Nhưng trở lại chuyện đồ ăn ... nếu ông muốn lấy gói gạo Scotti thì cứ lấy ... nhưng một phần gạo này bây giờ thuộc về Tây Ban Nha đấy, nhưng tôi không thể nào cắt gói gạo làm hai. Còn cái món thịt nguội bresaola đấy là của Brazil và hộp kem Algida thì bây giờ của một công ty Anh-Hòa Lan.

-          Nghĩa là cô muốn nói là chẳng còn gì để bán cả, bởi vì tất cả đã bán đứt hết rồi phải không ? Mất hết cả rồi phải không ? Thế thì tôi đành nhịn đói phải không ? Hay còn có thể nấu nướng ?

-          Tùy – Zaira chậm rãi – tùy ông có bếp hiệu gì. Nếu ông có bếp hiệu Rex, Zoppas hay Zanussi hoặc Molteni ... thì ông nên nhớ tất cả đã trở thành Thụy Điển hết rồi. Hay ông muốn một con gà nuôi theo kiểu Ikea ? Thay vì gà nguyên con ... thì tôi đưa gà loại về nhà ông phải ... lắp ráp lại ?

Ông Tarquinio bật khóc nức nở. Hàng người phía sau lưng bắt đầu sốt ruột. “Làm ơn nhanh lên một chút !”, một gã đàn ông to béo đeo kính đen hét lên

-          Câm miệng lại, đồ chạy theo ngoại bang, không thấy được sự thê thảm à ? Chúng ta chẳng còn gì trong tay ! Chúng ta ... một dân tộc vĩ đại, một kết quả nghiên cứu gần đây xếp chúng ta thông minh vào hàng thứ mười sáu thế giới trên thế giới, thực ra chúng ta có thể lên đến hàng thứ năm ... nếu không có tên Briatore làm giảm độ thông minh trung bình của dân Ý. Thế chúng ta còn gì để có thể hy vọng ? Chắc chỉ còn mấy cái thương hiệu thời trang made in Italy ...

Một mụ tóc vàng nhìn vào là biết đã “tân trang khắp nơi” la lên với cái giọng gằn từng chữ như muốn nhấn mạnh một cách tàn nhẫn: “Bulgari, Fendi, Brioni, Pomellato, Loro Piana, Pucci và Gucci ... tất cả đều là của Pháp, Ferrè thì thuộc quyền sở hữu của Dubai, Fiorucci là của Nhật”.

-          Thế còn ông, ông thuộc đội bóng đá nào ? – Một thằng lõi quấn khăn quàng cổ sọc đỏ sọc đen với giọng nhạo báng.

-          Inter ... tôi biết, tôi biết ... đm ... đã bị một thằng từ Nam Dương qua đây mua mất rồi – Tarquinio buột miệng – cười đi, cứ cười đi, rồi tụi bây sẽ thấy kết cuộc ra sao.

-          Để yên ông ấy – Zaira lên tiếng.

-          Zaira – Tarquinio quỳ xuống trước cô thu ngân – Chỉ có cô là hiểu tôi thôi. Chúng ta hảy cùng nhau trốn đi đến một nơi nào đó trên dãy đất này. Đến bãi biển Rimini, hay lên vùng đồi núi Toscana.

-          Các khách sạn bên vùng biển Adriatico thì đang bị đám Nga thu mua, còn đồi phía đồi núi miền trung thì bị Trung Quốc vơ vét – Zaira nói một cách buồn bã.

-          Thế thì ở Roma vậy.

-          Roma thì phân nữa là của Vatican, phân nữa kia là của mụ Armellini – người đàn bà tóc vàng nói một cách khinh bỉ – và cả Vatican lẫn Armellini chẳng ai thèm đóng thuế nhà cả.

-          Vậy thì mình đi ... đến Venezia – Tarquinio nói – vùng Serenissima mộng mơ.

-          Đây này, ông đọc trên báo hôm nay đây này – gã đàn ông béo mập đeo kính đen lên tiếng – “VVV cần bán toàn bộ một khu dinh thự cổ và sang trọng, cạnh bờ biển, có khi thấp hơn cả mặt biển, chung quanh có đầm nước, có di tích cổ, có khu cờ bạc giải trí và hàng loạt căn hộ được chia cách nhau bằng sông rạch và quảng trường nho nhỏ, chỉ cần tu sửa tối thiểu. Chỉ bán cho người ngước ngoài”.

-          Đm .... – Tarquinio hét lên – mà ... cái “đằng sau” có còn là của ta nữa hay không ?

-          Tùy – bà tóc vàng nói – nếu ông vận quần bò hiệu Valentino ... thì đó là của một đại gia tù trưởng ở Qatar.

-          OK – Tarquinio lên giọng một cách tự hào – cần phải có phản ứng. Zaira ... tôi van cô. Chiều nay cô ghé qua nhà tôi. Hai ta sẽ cùng ăn cơm bên ngọn đèn cầy ... bởi vì công ty cung cấp điện Edison là của Pháp, mình ăn rau xà-lách do chính tay tôi trồng trong vườn, quả ốc chó (noci) của Sorrento và ... mì nấu với nước của thủy thần sông Tevere. Đồng ý không ?

-          Yes – Zaira trả lời . Một tràn vỗ tay không lớn lắm, xen lẫn với những câu cằn nhằn yêu cầu nhanh nhanh lên, chen lẫn tiếng thở phào nhẹ nhỏm của ai đó thấy mọi chuyện đang sắp sửa kết thúc.

Ông Tarquinio trả tiền cho số hàng ít ỏi còn lại: một kí khoai tây và một gói malloreddus (gnocchi vùng đảo Sardegna). Rồi ông rời khỏi quầy tính tiền sau khi đã lăn một nụ hôn gió cho cô thu ngân.

-          Xin lỗi – Zaira bẻn lẻn nói – mà ông cũng chẳng có số điện thoại của tôi.

-          Đúng rồi.

-          Đây .... viết đi: Tres tres siete, uno dos cinco ocho dos cinco nueve ocho. Ông biết đấy .... TIM đã bị bán rồi ....

-          Đĩ mẹ nhà nó !!! – Ông Tarquinio hét lên.

-          Dịch vụ tốt nhất là do một hãng Thụy Sĩ quản lý – Gã béo mập với cặp kính đen nhấn mạnh.

Tarquinio không nói tiếng nào. Ông ta bước ra khỏi siêu thị một cách tề chĩnh, lấy khăn giấy Tempo lau nước mắt. Zaira cũng không dám nói cho ông ta biết rằng cái tên Tempo rất Ý đó ... thực ra là của Đức ... nhưng đã được bán cho Thụy Điển và có tổng hành dinh ở Cincinnati (Mỹ).

Roma, 30/01/2014

chuyển ngữ.

Ba khuyết tật của căn bệnh tê liệt mãn tính ở Ý.

Các cuộc đấu khẩu sôi nổi giữa các đảng phái chính trị mấy hôm nay trên cái “gói” sửa đổi luật bầu cử là hình tượng tiêu biểu của các khuyết tật đã trói chặt nước Ý vào sự tê liệt mãn tính hàng mấy chục năm nay. Và trong đó có ba khuyết tật đặc biệt tai hại.

Khuyết tật thứ nhất là “chủ nghĩa tối đa” (massimalismo): Bất cứ một đề nghị đổi mới nào cũng đều bị cản trở với lý do là ... đề nghị đó chưa đủ .... đổi mới.

Lấy ví dụ cái “gói” sửa đổi luật bầu cử do Renzi và Berlusconi đồng ý đưa ra. So với luật bầu cử hiện hành đã được áp dụng trong ba lần bầu cử cuối cùng thì chắc chắn “gói” đề luật này cũng là một bước tiến. Dĩ nhiên không ai chối cãi rằng đề luật nói trên cũng có những khiếm khuyết, những điểm có thể được sửa đổi để đề luật được hoàn thiện hơn. Đấy là điều tự nhiên bởi vì khi một đề luật được nặn ra từ một kết quả hiệp thương giữa hai tầm nhìn và quyền lợi khác nhau ... thì chắc chắn phải mang những khiếm khuyết. Vã lại, trách nhiệm của Quốc hội là phân tích, bản thảo, sửa đổi để khắt phục các khiếm khuyết. Nếu Ý là một quốc gia “bình thường”, có một cơ chế nhà nước vững chãi, một đời sống chính trị lành mạnh với những đảng phái trong sạch, và dân trí không quá tồi tệ ... thì người ta sẽ nhận thức được ngay rằng, trong thời điểm này, “gói” luật nói trên là biện pháp khả thi duy nhất hội đủ cân bằng chính trị để đưa đất nước ra khỏi tình trạng tê liệt không lói thoát hiện nay ở Quốc hội. Và sau khi bầu cử với luật mới, Quốc hội mới, với một thăng bằng chính trị mới, sẽ tiếp tục bàn thảo và sửa đổi các điều lệ để khắt phục những khiếm khuyến còn tồn đọng trong luật bầu cử.

Nhưng Ý, rất tiếc, không phải là một quốc gia bình thường, cơ chế nhà nước vốn đã không vững lại còn bị tàn phá trong suốt gần hai thập niên vừa qua bởi những tệ nạn tham nhũng, hối lộ, lạm quyền, khi thường luật pháp. Do đó thay vì đặt trọng tâm vào việc giải quyết nhanh chóng những khiếm khuyết cơ bản để thông qua lập tức luật bầu cử mới, chuẩn bị cho những tình huống bất trắc nếu chính phủ phải bị “chết yểu” ... thì các ông bà đại biểu Quốc hội đang tìm cách hoàn thiện đến mức tối đa “gói” luật. Nhìn các ông bà đại biểu tuyên bố vung vãi, ai cũng ráng hò hét cho to, ai cũng muốn cho thiên hại thấy rằng mình là “số một” .. trong cứ như đang tham dự một show quiz đố vui có thưởng trong đó câu hỏi vừa được đưa ra là các thí sinh bấm chuông liên tục để tranh nhau trả lời. Cuộc chạy đua giữa các đảng phái để xem ai hơn ai ... trong như là một cuộc chạy giặc. Trong giới lãnh đạo chính trị hiện nay có một tầng lớp “chuyên nghiệp” về đề tài “cải tổ luật bầu cử” ... và trong gần hai thập niên chỉ biết ăn lương rồi ngồi “nghiên cứu” từ đề luật này sang đề luật khác ... mà không hề đẻ ra được một cuộc cải tổ nào cả. Mỗi một đề luật vừa được tung ra là các tay “chuyên nghiệp” lập tức chôn nó xuống dưới một mớ tuyên bố hổ lốn vừa phê phán vừa chỉ trích ... rồi ngồi sửa đổi .... sửa đổi mãi ... đến độ nước Ý có biết bao nhiêu đề luật cực kỳ hoàn thiện ... nhưng không bao giờ trở thành luật !!!

Khuyết tật thứ hai là “chuyên sâu” (particolarismo). Mục tiêu của “gói” đề luật Renzi-Berlusconi không phải là để hoàn thiện một cơ chế chính trị. Không. Mục tiêu chỉ nhắm vào những vấn đề cấp bách trước mắt. Đặc biệt là làm giảm sự manh mún trong Quốc hội và để tạo ổn định chính trị. Lấy ví dụ vấn đề “phần trăm tối thiểu” để có thể có đại biểu Quốc hội. Ở Đức nếu không đạt được tối thiểu 5% số phiếu ... thì coi như .. đứng ngoài cổng Quốc hội. Tháng 9 vừa rồi, cái đảng Tự Do-Dân Chủ (Freie Demokratische Partei, cái đảng của “Chàng trai Việt”), dù rằng đã từng có chân trong Hội đồng chính phủ suốt mấy năm trời trước đó ... nhưng rồi bị gạt ra khỏi Quốc hội vì không đủ đến 5%. Và chẳng thấy ai lên tiếng tố cáo rằng Đức thiếu dân chủ, rằng ở Đức các đảng lớn chơi trò “cả vú lấp miệng em” .... Thế mà 5% của “gói” đề luật đặt ra ... đang bị các đảng phái, nhất là các đảng nhỏ,  chỉ trích với những luận điệu “thiếu dân chủ” và “thảm sát ấu nhi” (infanticidio). Té ra Đức tuy là nước có nền kinh tế mạnh, đầu tàu của Châu Âu, chính trị ổn định lâu dài đến độ Bà Thủ tướng Merkel không bị chết yểu mà còn được tái nhiệm ... nhưng lại thiếu dân chủ hơn ở Ý ?

Trong bất cứ một chế độ dân chủ nghị viện “bình thường” nào cũng có các đảng lớn và các đảng nhỏ. Các đảng nhỏ có nhiệm vụ đưa ra những vấn đề mà có thể các đảng lớn “quên” hay không “để ý”. Đời sống chính trị của một đảng có thể nằm trong Quốc hội, nhưng không phải “chỉ có thể” nằm trong Quốc hội. Các đảng phái vẫn có thể hoạt động ngoài Quốc hội. Nếu không thì các đảng, nhất là đảng nhỏ, chỉ có mỗi mục tiêu chính trị duy nhất là ... đếm ghế dân biểu ???

Nhưng ở Ý thì không phải như thế. Các đảng nhỏ chỉ sống được nếu nằm trong Quốc hội. Và mục tiêu của các đảng nhỏ chỉ là tìm cách “leo lên tàu” của người chiến thắng ... để đóng vai trò “cán cân” trong Quốc hội: dù chỉ có số phần trăm phiếu ít ỏi, nhưng các đảng nhỏ vẫn nắm sinh mạng của Quốc hội, của chính phủ trong tay .... Thậm chí Chính phủ đôi khi phải lấy những quyết định chỉ phù hợp với quyền lợi của một thiểu số lobby mà các đảng nhỏ là đại diện.

Thay vì tìm cách nâng cao số phần trăm tối thiểu để tránh tình trạng manh mún trong Quốc hội, các đảng phái lại đua nhau đòi “giảm giá”. Đến cả đảng PD, hay đúng hơn là phe nhóm chống Renzi,  ... cũng “chạy theo quần chúng” đòi giảm mức ấn định phần trăm tối thiểu.

Khuyết tật thứ ba là “nhất trí tán thành” (consensualismo). Bất cứ cải tổ luật gì ... cũng cần phải có sự “nhất trí thông qua” của tất cả. Không thiếu một ai. Nhưng “nhất trí tán thành” phải là kết quả của cả một quá trình cọ xát, đối chiếu với nhau, để mỗi đảng có thể thuyết phục được các đảng khác theo ý mình, hay ngược lại phải chấp nhận ý kiến của các đảng khác nếu có giá trị thuyết phục hơn. Nhưng ở Ý, “nhất trí tán thành” thường chỉ là thành quả của những “trao đổi quyền lợi” cho nhau, cùng nhau gìn giữ ích lợi riêng của giai cấp, hoặc kiểu áp lực với nhau ... Do đó nếu quá trình đàm phán trao đổi quyền lợi không đi đến nơi đến chốn ... thì cải tổ không được thực hiện chỉ vì thiếu sự “nhất trí”.

Với ba khuyết tật nói trên, bất cứ một đề luật nào, bất cứ một sáng kiến cải tổ nào cũng phải “bị” hoàn hảo đến độ ... không thể áp dụng được vào thực tế của đời sống ... bởi vì cuộc sống đời thường vốn không hoàn hảo !!!

Biết làm sao bây giờ ?

Nói theo cách nói của người Ý: “Đành chịu !!!” (Pazienza !!!)

Lịch sử nước Ý rồi sẽ tiếp tục với những chính khách vĩ đại. Vĩ đại theo nghĩa là những chính khách đặt biệt ... chỉ có nước Ý mới có .... kiểu hàng hiếm. Còn ở những nước khác thì những người đó sẽ không bao giờ có thể trở thành chính khách .... hay tệ hơn là phải biệt xứ để trốn cảnh lao tù.

Với những cử tri như người Ý ... thì cũng đẻ ra được những chính khách Ý.

Người Ý có câu:  “Dio li fa poi li accoppia”.

Diễn Nôm ra là: “Nồi nào úp vung nấy”.

Roma, 27/01/2014

Đòn dĩ độc trị độc của Berlusconi để hạ Renzi.

Thứ bảy tuần rồi, 18/01/2014, chuyến tàu tốc hành của Matteo Renzi bắt đầu chuyển bánh với cuộc gặp gỡ “lịch sử” giữa (tân) Tổng bí thư trẻ nhất từ trước đến nay của đảng PD với lãnh tụ “lão” nhất của lực lượng hữu khuynh (và mị dân) của đảng FI. Sau hai tiếng đồng hồ “đàm phán”, hai bên đã có những tuyên bố rất hồ hởi trước báo chí và cả hai bên đều bày tỏ sự “vừa ý” với đề luật sửa đổi luật bầu cử “Italicum”.

Những ngày kế tiếp là cả một cơn dậy sống trên chính trường Ý, và đặc biệt là trong nội bộ của đảng PD. Sáng kiến “gặp gỡ” với “tên tội phạm nổi tiếng nhất nước Ý” để bàn thảo về những thay đổi hiến pháp và luật bầu cử ... đã khiến trong nội bộ đảng PD như ... dẫm phải kiến lửa .... Mà không phải chỉ có đảng PD. Và căng thẳng trong đảng PD đã dẫn đến quyết định từ chức của Chủ tịch đảng, Gianni Cuperlo, (và cũng là người đã tham gia  tranh cử với Matteo Renzi vào chức vụ Tổng Thư ký đảng hồi tháng 12 vừa qua).

Điều đáng chú ý tất cả các phê phán về đề luật “Italicum” do Matteo Renzi và Silvio Berlusconi “nặn ra” là tập trung vào quyết định giữ nguyên tình trạng “danh sách ứng cử viên khép” (lista bloccata), tức là cử tri vẫn sẽ không có quyền trực tiếp bầu người mình chọn vào Quốc hội, mà vẫn sẽ chỉ bầu cho “Đảng”, và ban lãnh đạo đảng sẽ trực tiếp chọn đại biểu cho vào Quốc hội.

Trừ đảng FI của Berlusconi ra, và trừ “phe” của Renzi trong đảng PD ra .... còn lại tất cả các lực lượng chính trị khác (và ngay cả “phe thiểu số” trong PD – tức là phe không theo Renzi) đều nhất quyết “giương cao ngọn cờ tự do cho cử tri trực tiếp bỏ phiếu chỉ định đại biểu Quốc hội”: từ hữu đến tả ... không thiếu một đảng nào.

Matteo Renzi đã trực tiếp phản biện các chỉ trích nói trên với hai luận điểm: thứ nhất là, theo Renzi, nếu đảng muốn thực sự trao quyền cho cử tri trực tiếp chọn đại biểu Quốc hội, thì chỉ cần tổ chức trước những cuộc “bầu tuyển chọn sơ bộ” (primarie) để các đảng viên cơ sở quyết định ai sẽ được vào danh sách ứng cử viên của đảng vào Quốc hội, cách giải quyết này cũng đã được chính đảng PD áp dụng trong lần bầu cử Quốc hội hồi tháng hai vừa qua để vượt qua sự bất cập của luật bầu cử hiện hành. Do đó, theo Renzi, nếu các lực lượng chính trị khác muốn vượt qua sự bất cập nói trên thì chỉ cần mỗi đảng tự tổ chức “bầu tuyển chọn sơ bộ” ... là xong chuyện.

Nhưng câu hỏi được đặt ra là: tại sao vẫn cứ phải giữ tính bất cập của luật cũ để rồi đề nghị các đảng tổ chức “bầu tuyển chọn sơ bộ” ? Nếu thật sự Quốc hội muốn trao quyền tự do cho cử tri bầu trực tiếp đại biểu Quốc Hội ... thì tại sao không trực tiếp xóa bỏ cái điều luật “vớ vẫn” “danh sách khép” ?  Mà lại đưa ra cách giải quyết bằng “bầu tuyển chọn sơ bộ” ???

Câu hỏi này khiến Matteo Renzi phải đưa ra luận điểm thứ hai: “Quyết định tiếp tục giữ điều lệ “danh sách khép” là “yêu cầu không khoang nhượng” của Berlusconi. Còn riêng đối với Renzi, thì ông ta sẳn sàng xóa bỏ điều lệ “vớ vẫn” nói trên”. Tức là Matteo Renzi đẩy “trách nhiệm” sang Berlusconi với hy vọng là tất cả mũi súng sẽ chỉa vào Berlusconi !!!

Hôm qua, thứ bảy 25/01/2014, một tuần đúng sau buổi gặp gỡ đã gây sóng gió trên chính trường và gây chia rẽ trong đảng PD, Berlusconi lại vừa tuyên bố rằng: “Đề luật Italicum mà Quốc hội đang bàn thảo .... là của Berlusconi, đề luật mà hắn đã muốn đưa ra từ hai mưới năm về trước (sic !!!) ... chứ không phải là của Renzi.

Như thế là sau đúng một tuần, các lá bài lần lần được lật lên ... và tới đây thì có thể ít nhiều thấy được các chiến lược của các con bài trên canh bạc.

Trước nhất phải nói là (rất tiếc) Silvio Berlusconi lại một lần nữa đã có khả năng “hồi sinh” ngay trong những lúc mà ai cũng ngỡ rằng hắn đang sắp “chầu tổ”. Từ một vai trò “bị kết án vĩnh viễn” và bị “trục xuất” ra khỏi Quốc hội .... Berlusconi lại trở lại sân khấu chính trị trong một vai trò “cha đẻ ra hiến pháp mới” cho nền Đệ Tam Cộng Hòa.

Dĩ nhiên là để trở lại chính trường, Berlusconi đã phải đợi thời cơ, và thời cơ là Matteo Renzi đang gắp rút phải “cho xe lửa khởi hành”. Ba triệu lá phiếu mà Matteo Renzi nhận được hồi tháng 12 vừa qua ... là một gia tài kếch xù ... nhưng cũng rất dễ bị bay hơi ... Nếu trong vòng thời gian ngắn hặn chừng đôi ba tháng mà Matteo Renzi không đem về một “đổi mới” nào ... thì 3 triệu lá phiếu đó sẽ ... biến thành mây khói. Trong một đảng chính trị bình thường, xin nhấn mạnh hai chữ “bình thường”, một Tổng bí thư đảng được đảng viên tín nhiệm cao như thế ... chắc chắn phải nhận được một sự hậu thuẩn (gần như) toàn diện trong đảng, và nhất là trong giới lãnh đạo đảng, nhất là trong thời điểm mà đảng đã liên tục gặp thất bại chính trị trong những năm cuối cùng. Nhưng khổ nổi, đảng PD không phải là một đảng bình thường. Tổng bí thư đảng được nhiều phiếu bao nhiêu ... thì lại càng gặp sự chống đối bấy nhiêu trong giới lãnh đạo đảng. Bất cứ một thành công chính trị lớn nhỏ nào của Matteo Renzi ... cũng sẽ làm cho phần lớn lãnh đạo đảng PD bị “nhột”, như thể những thành công đó, trong một thời gian ngắn hạn, sẽ minh chứng cho thấy sự bất tài, hay thậm chí là cố tình trị trệ, của giai cấp lãnh đạo đảng trước đây. Kết quả là Renzi phải ra sức tăng tốc để đạt một vài thành công chính trị, thậm chí phải chấp nhận những “đánh đổi”, trong khi đa số lãnh đạo đảng PD thì sẳn sàng “cản mũi kỳ đà”, thậm chí sẳn sàng “tiêu thổ kháng chiến” để làm mất uy tín của cá nhân Matteo Renzi. Và Silvio Berlusconi, như cá mập ngửi được mùi máu, đã nhanh chóng nhận thấy ngay cái thế “bất nhất” trong đảng PD ... và hắn đã ... quyết tâm tận dụng thời cơ: nếu Matteo Renzi thành công trong việc cải tổ luật bầu cử ... thì Berlusconi cũng được “thơm lây” vì đã cùng với Renzi đi bước đầu ... và trở thành “cha già dân tộc”, một hình ảnh mà hắn sẽ tận dụng để biến nó thành lá chắn công lý. Nhưng trước mắt thì vấn đề luật bầu cử đang như trái lựu đạn lúc nào cũng sẳn sàng chực nổ trên tay của Renzi (Báo chí còn gọi đây là “Việt Nam của Matteo Renzi” – ý muốn nói Matteo Renzi sẽ còn gặp nhiều khó khăn chống đối ... và thậm chí có thể bị sa lầy). Thậm chí với tuyên bố rằng quyết định giữ lại điều lệ “danh sách khép” là của Berlusconi, Mattero Renzi cũng vẫn không làm cho các mũi súng chĩa sang Berlusconi, mà vẫn chực chừ nã đạn vào Renzi.

Luật bầu cử có được thông qua hay không hay sẽ như bong bóng xì hơi ngay lập tức ... thì đối với Berlusconi chẳng ăn nhầm gì cả. Hắn sẽ chẳng mất mát gì cả. Đôi khi còn được “lãi”. Nhưng với Matteo Renzi thì khác: luật bầu cử là ván cờ sinh tử của Renzi, nếu mọi chuyện tốt đẹp như Renzi mong muốn, thì uy tín của Rezni trong đảng PD lại càng lên cao ... nhưng nếu thất bại ... thì coi như Renzi cũng tiêu tan sự nghiệp ... và cùng với Renzi là đảng PD cũng ... rụi.

Berlusconi như thế là đã lợi dùng chiêu bài “luật bầu cử” để gây căng thẳng trong đảng PD, gây căng thằng giữa đảng PD với các đồng minh trong chính phủ, và ... hy vọng là “nội chiến” trong đảng BD sẽ làm soi mòn uy tín của Renzi, thậm chí, nếu Quốc hội không thông qua được luật bầu cử thì chính Renzi là người bại trận, và ba triệu lá phiếu sẽ bay hơi.

Kết quả là Berlusconi, qua chiêu bài luật bầu cử, có thể sẽ hạ được một địch thủ chính trị mà chắc chắn một mình hắn sẽ không địch lại nỗi: trẻ tuổi, năng động, không có nợ nần công lý, không có những vết tì về mặt “ăn chơi trác tán” ....  Berlusconi bằng chính tay mình không hạ nổi Renzi .... nhưng Berlusconi vẫn có thể dùng ngay chính (lãnh đạo) đảng PD để hạ Renzi. Thậm chí hôm qua hắn còn “đổ thêm dầu vào lửa” khi tuyên bố rằng đề luật bầu cử là do chính hắn đề ra ... chứ Renzi chẳng có công cóc gì trong đó. Điều này càng làm cho các lực lượng nội bộ của đảng PD chống Renzi thêm cớ để tẩy chai đề luật. Dĩ độc trị độc là thế.

Số mạng của đề luật bầu cử rồi sẽ ra sao thì chưa ai biết ... Nhưng trước mắt người thực sự có thể “thắng cuộc” lại một lần nữa chính là Berlusconi.

Cách duy nhất để có thể hạ Berlusconi là đảng PD phải “cắn răng” ủng hộ chính Tổng bí thư của đảng  trong canh bạc, nếu cần thì cũng chỉ nên có những phê phán xây dựng hơn là những phê phán cố tình đã phá. Nhưng đã nói là đảng PD không phải là đảng bình thường .... Và hình như cánh tả ở Ý xưa nay vẫn có khuynh hướng ... thích tự hũy diệt nhau: khi sắp giành được thắng lợi thì cả đảng cố tình “nồi da xáo thịt” để đảng thất cử. Còn “rủi” đảng có thắng cử ... thì cũng sẽ “xào xáo” đến độ ... xù cả canh bạc để đi bầu lại.

Roma, 26/01/2014